Čarolija u otkrivanju

Formiran u klimi postmoderne estetike, Slobodan Trajković (1954) još kao mlad umetnik, po završenim studijama na beogradskoj Likovnoj akademiji, izdvojio se prepoznatljivim radovima čiji su naglašen plastički kvalitet i čulni senzibilitet ostali do danas čitljivi u njegovom autorskom rukopisu. „Rajske priče”, poznat ciklus radova iz osamdesetih, kao i nagrada Oktobarskog salona (1986), učvrstili su Trajkovićevu poziciju u okviru domaće umetničke prakse. Potom, važnu prekretnicu u genezi njegove umetnosti svakako predstavlja preseljenje u Njujork gde, bez obzira što dolazi sa margina mejnstrima modernizma i postmodernizma, što se evropski umetnički kredo razlikuje od američkog i što je njegov slikarski potencijal pred velikim iskušenjem, on izlaže a, zahvaljujući podršci različitih fondacija, i živi od svoje umetnosti.

Početkom novog milenijuma Trajković se nastanjuje u Londonu i nastavlja paralelno svoju umetničku aktivnost i u Srbiji. Tako je prošle jeseni priredio izložbu „Metamorfoze” u Prodajnoj galeriji Beograd čiji koncept je baziran na istraživanju mogućnosti forme u prostoru i njene realizacije u kontaktu sa taktilnim svojstvima različitih materijala. Može se reći da nova postavka „Tragovi memorije” u galeriji „Zvono” predstavlja drugi, svedeniji deo izložbe „Metamorfoze”; tačnije, u svom novom radu Trajković je još predanije fokusiran na fenomen konteksta taktilnih i materijalnih vrednosti i recipročnih odnosa forma–prostor.

Očito, i ovi novi radovi zapravo potvrđuju tačnost jedne od dominantnih kritičarskih teza da je „za Trajkovića taktilna stvarnost slikanja sve”. Naime, taktilna stvarnost samog slikanja sada je izmeštena iz polja primarnog delovanja i locirana na izoštravanje suptilnih pitanja umetničkog jezika koji je, u slučaju ovog autora, transponovan u još delikatnije međusobno bliske i/ili srodne pojavne forme.

Transfer poetskih znakova slikarskog pisma tokom tri decenije putuje od snage pikturalnog doživljaja i ikoničnosti Trajkovićevog rada iz osamdesetih, razvijanja slobodnog života oblika i boje na platnu da bi se danas, produbljujući vlastite dileme o nastanku i čitanju značenja umetnosti, autor koncentrisao na formiranje mogućeg simboličkog i vizuelnog rečnika.

Na izložbi „Tragovi memorije” predstavljene su četiri nevelike grupe radova, skulpture, objekti i instalacije nastali tokom 2007. i 2008. godine.

U različitim formama i materijalima izuzetnog uzajamnog potencijala – smola, metal, drvo, staklo, platno, perje ili vosak – Trajković materijalizuje ideju kroz decentne zidne instalacije ili moćne odnose različitog (Predmeti iz bele sobe); u galeriji je upadljiva levitirajuća instalacija, mreže crtačkog znaka sa senkama koje takođe osvajaju prostore. Posebna je podna instalacija drvenih oblutaka čiji kvalitet materijala i obrade pre/nosi jednu od tajnih šifri osetljivosti Trajkovićevog senzibiliteta. Sam umetnik „Tragove memorije” koncipira kao „stanice” u memoriji, na kojima pokušavamo da se prisetimo nečega; „mesta” bez odredišta, sve do trenutka dok ne stignu do nekog konteksta.

Ako se složimo sa premisom da je proces otkrivanja puteva i prepoznavanja staničnih odredišta, kao traganje za samim sobom, pre svega personalni znak kao i da je, iz tog ugla gledano, svaki umetnik slučaj za sebe, Slobodan Trajković sopstvenim stvaralačkim kredibilitetom, ovoga puta ostvarenim dvodimenzionalnim i trodimenzionalnim umetničkim objektima prividne jednostavnosti, potvrđuje ideju da je problem sa dobrom izložbom što ona nikad ne kaže svoju poslednju reč. Na ovaj način poentirana je njena otvorenost i diskurzivno značenje, a čarolija u otkrivanju puteva i stajališta ostavljena je publici.