Lekar, pesnik, pijanista i kompozitor

Ovih dana naršilo se tačno 130 godina od rođenja profesora Aleksandra Đ. Kostića,  lekara, prvog profesora histologije i osnivača Histološkog instituta Medicinskog fakulteta u Beogradu. U tri mandata bio je i dekan fakulteta, kao i jedan od osnivača Farmaceutskog i Fakulteta veterinarske medicine.

Bio je prvi lekar kod nas koji se bavio seksologijom. Autor je do danas neprevaziđenog višejezičnog medicinskog rečnika. Bio je pijanista i kompozitor, prozni pisac, pesnik i prevodilac. Bavio se arheologijom i paleontologijom. Bio je pasionirani fotograf i pionir medicinske fotografije i filma na jugoslovenskim prostorima.

Bio je dugogodišnji predsednik krematističkog društva „Oganj” i njegov predstavnik u Svetskoj krematističkoj organizaciji, i još mnogo toga. Zbog tih i brojnih drugih zasluga, nosilac je više odlikovanja, uključujući i francuski Orden Legije časti (1940).

Studije medicine u dva navrata je prekidao kako bi kao dobrovoljac medicinar učestvovao u balkanskim i Prvom svetskom ratu. Međutim, nije bio spreman na kompromis sa okupacionim vlastima u Drugom svetskom ratu, niti sa komunističkim vlastima u posleratnom periodu. Zbog toga je u dva navrata bio udaljavan sa Medicinskog fakulteta. Prvi put 1942. godine, u sklopu pokušaja vlade Milana Nedića da reformiše univerzitet i stavi ga pod svoju kontrolu, ali je vraćen na dužnost odmah po oslobođenju. Drugi put u martu 1952. godine, pošto je napunio 59 godina života, čime je ispunio jedan od uslova za odlazak u penziju, mada su realni razlozi bili potpuno druge, političke prirode.

Rehabilitovan je posthumno, na sednici Nastavno-naučnog veća Medicinskog fakulteta, održanoj 24. januara 2001. Preminuo je u Beogradu 19. januara 1983. godine.

Prof. Kostić je još za života poklonio deo svoje zaostavštine opštini Grocka, u kojoj je često boravio. Eksponati su od 2018. godine izloženi u Legatu dr Aleksandra Kostića, koji je smešten u biblioteci Ilija Garašanin u „Gročanskoj čaršiji”, zaštićenoj prostornoj celini Grocke.

Međutim, imajući u vidu okolnosti njegovog udaljavanja sa Medicinskog fakulteta, prema njegovoj zaostavštini na Histološkom institutu, koji je osnovao, nije se odnosilo sa dužnim poštovanjem. Decenijama skrivana i zaboravljena, značajna zaostavština je pronađena tek nedavno. Uspešno je prikazana stručnoj i široj javnosti na izložbi Tajne iz zaboravljene arhive, autorke prof. dr Nele Puškaš u galeriji Rančićeva kuća u Grockoj, u oktobru 2022, a zatim u novembru i zbog velikog interesovanja publike ponovo u januaru 2023. godine u Galeriji nauke i tehnike SANU.

Bila je to prilika da Histološki institut i Medicinski fakultet, u sklopu proslave jednog veka postojanja i rada, odaju počast svom osnivaču i upoznaju javnost sa raskošnim talentom i impozantnim profesionalnim opusom profesora Aleksandra Đ. Kostića.