Timočka književna transverzala

Zaječar je pre izvesnog vremena četvorodnevnim 37. Festivalom mladih pesnika „Mladi maj” u Ustanovi Narodno pozorište Timočke Krajine – Centar za kulturu „Zoran Radmilović”, bio centar timočke književne transverzale od Knjaževca do Negotina i domaćin nacionalnog književnog događaja koji je okupio ne samo mlade pesnike, finaliste festivala već i značajne književne stvaraoce i kulturne poslenike iz čitave Srbije.

Festival je počeo promocijom vanrednog tematskog broja časopisa „Razvitak”, koji je posvećen preminulom pesničkom bardu sa timočkog prostora Adamu Puslojiću (1943–2022). Tokom festivala upriličen je i razgovor o poeziji Adama Puslojića i još jednog znamenitog pesnika sa istog prostora –Tomislava Mijovića(1932–2022), koji je bio višedecenijski uredniku „Razvitka”.

Tomislav Mijović i Adam Puslojić su ostavili trajan i značajan trag u očuvanju kulturne baštine istočne Srbije i doprineli stvaralačkom razvoju i afirmaciji književnih vrednosti. Pesnici su značajnog opusa, čije delo je nezaobilazno u istoriji srpske književnosti.

– Tomislav Mijović pripada generaciji Branka Miljkovića, okupljenih u beogradskom časopisu „Vidici”, koje je on uređivao sredinom pedesetih godina prošlog veka, a potom je, vrativši se u zavičaj, u Zaječar, pokrenuo „Razvitak”, časopis za društvena i kulturna pitanja, koji je znalački i posvećenički uređivao četrdeset i pet godina. „Razvitak” je enciklopedija Timočke Krajine, izvor literature za sve istraživače iz oblasti istorije, arheologije, etnologije, usmenog narodnog nasleđa, dijalekta, književnosti, prirodnih nauka – ističe pesnik Vlasta Mladenović, sadašnji urednik „Razvitka” i predsednik žirija na konkursu za učešće na Festivalu „Mladi maj”.

On podseća da je Adam Pusojić bio pokretač avangardnog umetničkog pokreta „Klokotrizam”, kao i Krajinskog kruga, Borskih susreta balkanskih književnika, član Rumunske akademija nauka i prevodilac sa rumunskog jezika na srpski (preveo više od osamdeset knjiga najznačajnijih rumunskih pesnika, posebno Nikite Staneskua), kao i srpske poezije na rumunski.

– Pesnik čudesne, eruptivne energije, tematski je u svojim pesmama proslavio Krajinu na istoku i sagradio duhovni most preko Dunava, spajajući dve kulture – kaže Vlasta Mladenović

On je uredio i broj posvećen Tomislavu Mijoviću u kome su objavljeni tekstovi Branka Miljkovića, koji je Tomislava Mijovića smatrao najtalentovanijim pesnikom svoje generacije, Živojina Pavlovića, Oskara Daviča, Miodraga Sibinovića i drugih, kao i izbor poezije iz njegovih knjiga, uz priložene fotografije i portrete koji su sačinili najpoznatiji slikari, koji su bili bliski Tomislavu Mijoviću.

Temat „Razvitka” posvećen Adamu Puslojiću, uređen je u vidu monografije, prateći njegov životni put i stvaralaštvo. Objavljen je i izbor njegovih najpoznatijih pesama, kao i njegove neobjavljene poslednje pesme, a koje je pisao do poslednjeg dana. O njegovoj poeziji u tematskom broju su tekstovi Srbe Ignjatovića, Tomislava Mijovića, Miodrag Đukića, Dušana Stojkovića, Miljurka Vujadinovića, Radomira Andrić i drugih. Objavljeni su njegovi intervjui i obilje fotografija koje svedoče o njegovom učešću u književnom životu Srbije i Rumunije.

Manifestacija „Mladi maj” je 1969. godine okupila najtalentovanije mlade stvaraoce iz cele Jugoslavije, a posle raspada tadašnje države sa povremenim prekidima održavala se pod nazivom Festival mladih pesnika, dok joj je od ove godine vraćen stari naziv „Mladi maj”.

Festival je koncepcijski trajno utvrđen. Ove godine predstavljena je knjiga „Sve moje sestre” Laure Barne, knjiga „Plava meduza” Bratislava Milanovića, izdavačka produkcija „Smederevske pesničke jeseni” i „Enklave” iz Niša, kao i časopis „Istok iz Knjaževca”, koji je dobitnik ugledne nagrade „Sergije Lajković” za doprinos u afirmaciji stvaralaštva mladih.

Održana je i promocija „Savremena danska poezija”, koju je priredio prevodilac Predrag Crnković. Priređena je i promocija knjiga mladog negotinskog pesnika Saše Skaluševića, kao i knjiga „Dve tačke”, prošlogodišnje pobednice Marije Živković iz Zaječara. Ovogodišnja pobednica Festivala mladih pesnika „Mladi maj” je Ana Ogrizović iz Beograda, po odluci Umetničkog saveta, koji je ujedno i žiri a koji su, pored predsednika Vlaste Mladenovića, činili i prof. dr Goran Maksimović, Jovica Tišma, Miloš Petković i Obren Ristić.