Tri jubileja u Ulici kralja Petra

Ove godine obeležava se nekoliko jubileja značajnih za grad Beograd, a da sve bude zanimljivije, spaja ih nekoliko desetina metara jedne ulice.

Naime, 1923. godine, pre sto godina, u dvorištu beogradske Osnovne škole „Kralj Petar Prvi” odigrana je prva košarkaška utakmica u našoj zemlji, što je ujedno i momenat kada smo se prvi put upoznali s ovim sportom. Gospodin Vilijam Viland iz Amerike kao predstavnik dobrotvorne organizacije „Vojska spasa” doneo je u Beograd košarkaške rekvizite i organizovao promociju ovog sporta. Košarka se isprva smatrala ženskim sportom, zbog sličnosti sa hazenom, koju su najviše igrale žene. Tek posle Drugog svetskog rata postaje popularna među muškarcima. Kasnije, usled rasta popularnosti, postaje jedan od najvažnijih nacionalnih sportova. Pored mnogo igrača i trenera, od kojih su mnogi u Kući slavnih, naša reprezentacija (uključujući i period Jugoslavije) više puta se okitila najsjajnijim odličjima s olimpijskih igara, svetskih i evropskih prvenstava, kako za muškarce, tako i za žene.

Pre dva veka, 1823. godine, Naum Ičko, po nalogu kneza Miloša Obrenovića, podigao je kuću, koju knez Miloš posle njegove smrti poklanja (H)ećim Tomi, a on u prizemlju gradi kafanu. S novim vlasnikom, kafana je menjala i ime, sve dok 1892. godine novi vlasnik nije odlučio da je, zbog lokacije na kojoj se nalazila, nazove „Kod Saborne crkve”. Nezadovoljni novim imenom, crkveni velikodostojnici uputili su oštar protest vlasniku, koji nije imao drugog izbora do da ukloni sporno ime. Prema nekim navodima, u ondašnjem Beogradu bilo je i do šest stotina kafana, što je značilo i šest stotina različitih imena. Ne uspevši da nađe originalan i prikladan naziv, gazda je nacrtao znak pitanja i postavio ga iznad ulaza. Tako je kafana do danas ostala poznata kao „Znak pitanja”.

Iste 1823, pre dvesta godina, 14. septembra, u Kragujevcu je rođen knez Mihailo Obrenović. Vladao je u dva navrata, od 1839. do 1842. godine i od 1860. do 1868. Premestio je prestonicu Srbije iz Kragujevca u Beograd i započeo regulaciju beogradske varoši. Počela je sa radom prva privatna štamparija, osnovana je prva botanička bašta, otvoreno je prvo zabavište, održane su prve konjičke trke, postavljeni prvi poštanski sandučići i štampane prve poštanske marke… Kruna njegove vlasti jeste predaja ključeva šest tvrđava: Beogradske, Užičke, Šabačke, Soko, Smederevske i Kladovske, čime Srbija zvanično postaje u potpunosti oslobođena turskog prisustva i vlasti. Ubijen je na Topčideru, a sahranjen u Sabornoj crkvi u Beogradu.

Tako u jednom delu beogradske Ulice kralja Petra ove godine možemo da proslavimo tri velika jubileja. Uz sve ove informacije šetnja ovom ulicom možda će nam biti još lepša i svečanija.

Milan Drobnjak,
turistički vodič i orijentalista