Knjige Jovića i Varadija

Novosadska izdavačka kuća Akademska knjiga upravo je objavila dva nova dela vrsnih intelektualaca – Dejana Jovića „Uvod u Jugoslaviju” i Tibora Varadija „Tragom rezervne istorije”.

„Uvod u Jugoslaviju” Dejana Jovića svojevrsni je reset dosadašnjih interpretacija, nadajmo se i reset percepcija jednog važnog poglavlja povesti (post)jugoslovenskih naroda. Ova knjiga, pisana pre svega za nove generacije, rođene nakon raspada Jugoslavije, objašnjava šta je bila i šta je htela da bude Jugoslavija – u čemu je uspela, a u čemu nije. Ona nudi uverljiv odgovor i na pitanje – zašto se dogodio njen raspad, odnosno nestanak. Time otvara prostor za nova istraživanja, temeljena na arhivskom gradivu kao i na čvrstoj i uverljivoj metodologiji naučnog istraživanja.

Malo koji događaj u povesti je doživeo tako raznolika, protivrečna i suprotstavljena tumačenja kao raspad Jugoslavije. Potpuno odsustvo konsenzusa, naučnog, publicističkog, žurnalističkog i kolokvijalnog, svakodnevnog, jednako prevladava i kada je reč o samoj jugoslovenskoj državi u odnosu na koje se grade novi nacionalni identiteti država naslednica. Knjiga Dejana Jovića „Uvod u Jugoslaviju” u tu polemiku, u tu kakofoniju narativa, u tu nepotrebnu strast, u taj (zapravo) politički sukob unosi smirenost argumenata.

Dejan Jović (1968, Samobor), profesor je na Fakultetu političkih znanosti u Zagrebu i gostujući profesor Fakulteta političkih nauka u Beogradu.                      „Tragom rezervne istorije” peta je knjiga Tibora Varadija čije je poreklo u arhivi porodične advokatske kancelarije, tamo gde više od jednog veka pulsira vreme prošlo, gde su konzervisane čitave epohe, gde su sačuvane činjenice, bez kojih ne bismo razumeli kontekst dešavanja svakodnevice običnih ljudi u senci velikih istorijskih događaja. Ali, za razliku od prethodnih knjiga u kojima je vrsni jurista Varadi dopustio piscu u sebi da tek malo odluta u promišljanju sudbina ljudi koji nastanjuju arhivu porodične kancelarije, da domisli ono što nedostaje u sudskim spisima, „Tragom rezervne istorije” književno je delo par ekselans. Pisac Varadi je taj koji određuje intonaciju, ali i čitavu dramaturgiju ovog romana bez premca u savremenoj srpskoj književnosti. Pravnik Varadi je samo tragač u službi stvaranja jedne prustovske sage oživljavanja prošlosti. „Tragom rezervne istorije” se okončava moćnim defileom istorijskih ličnosti koje su određivale sudbine miliona ljudi u dvadesetom veku, ali i onih anonimnih likova koji postoje samo u sudskim arhivama i porodičnim storijama. Tibor Varadi je ovim romanom uspeo da stvori dupli kolosek kojim paralelno teku literatura, i život sam, navodi izdavač.