Prickerova nagrada Rikenu Jamamotu

Japanski arhitekta Riken Jamamoto dobitnik je ovogodišnje Prickerove nagrade. Reč je o 53. dobitniku ovog prestižnog priznanja iz arhitekture i devetom iz Zemlje izlazećeg sunca, koji je umeo da kaže da spoznati prostor za njega znači spoznati celu zajednicu što ga deli i nastanjuje.

„Savremeni pristup gradnji naglašava privatnost, negirajući nužnost društvenih odnosa. Međutim, ipak možemo istovremeno poštovati slobodu svake osobe živeći zajedno u arhitektonskom prostoru poput republike, negujući harmoniju među kulturama i različitim fazama života”, prenosi specijalizovani portal „Dezen” reči laureata iz kojih se mogu nazreti elementi njegove stvaralačke filozofije. Žiri, predvođen Čileancem Alehandrom Aravenom, dobitnikom ovog priznanja za 2016. godinu, uverenja je da se mnoge ideje u Jamamotovom radu, uključujući stapanje javnog i privatnog prostora, mogu primeniti u planiranju podizanja gradova u budućnosti.

Ono što će nam u budućnosti u urbanim sredinama biti možda i najpotrebnije jeste stvaranje uslova koji će pospešivati mogućnost interakcije među ljudima”, istakao je Aravena. Podsetio je da se Prickerova nagrada dodeljuje kao priznanje za talenat, vizije i posvećenost koji su proizveli značajan doprinos čovečanstvu i izgrađenom okruženju kroz umetnost arhitekture.

U zvaničnom obrazloženju žirija se navodi: „U svojoj dugoj, koherentnoj, minucioznoj karijeri, Riken Jamamoto je uspeo da stvori arhitekturu i u drugom i u prvom planu svakodnevnog života, zamagljujući granice između njenih javnih i privatnih dimenzija, i umnožavajući mogućnosti za spontani kontakt među ljudima, kroz precizne, racionalne strategije dizajna. Ta arhitektura jasno izražava njegova uverenja kroz modularnu strukturu i jednostavnost forme. Ipak, ona ne diktira aktivnosti, već omogućava ljudima da oblikuju svoje živote u njegovim zgradama s elegancijom, poetičnošću i radošću.”

Govoreći o kvalitetima ovogodišnjeg laureata, žiri je istakao i to da je kao mladi arhitekta osetio potrebu da zaokruži svoje obrazovanje stvarnim razumevanjem „onog drugog”. Mnogo je putovao ne da bi (primarno) posetio renomirane spomenike, već da bi iz prve ruke iskusio kulturu i svakodnevni život zajednica na drugim kontinentima. Od Severne do Južne Amerike, preko Mediterana do Bliskog istoka i Azije, Jamamoto je istraživao korene i istoriju života zajednice da bi mogao da da svoj doprinos modernizaciji savremenog grada kroz arhitekturu. Za njega zgrada ima javnu funkciju čak i kada je privatna.

Kako strani mediji navode, tokom karijere duge pet decenija, Jamamoto je izgradio brojne privatne kuće, škole, univerzitetske kampuse, stambene zgrade, muzeje, pa čak i vatrogasnu stanicu. Njegovi radovi često inkorporiraju terase, dvorišta i druge otvorene prostore koji mogu da podstaknu interakciju sa okolinom gde se objekat nalazi.

Rođen je u Pekingu 1945, a studirao je arhitekturu na Univerzitetu Nihon, Univerzitetu umetnosti u Tokiju i Univerzitetu u Tokiju pre nego što je osnovao svoj studio „Yamamoto & Field Shop Co” 1973. godine.

U njegove rane radove spadaju Vila „Iamakava” iz 1977. godine, koja je bila aranžirana oko velike natkrivene terase, i njegova sopstvena kuća u Gazebou iz 1986. godine, koja uključuje otvorene terase i dvorišne prostore. Veći stambeni projekti koji su usledili osmišljeni su na sličnim principima, sa ciljem da se podstakne kontakt između stanovnika. Među njegove najpoznatije stambene projekte ubraja se kompleks Pangjo Hausing u Seongnamu, u Južnoj Koreji, koji ima komunalno sastajalište za stanare na prvom spratu, dok njegov prvi projekat socijalnog stanovanja, Hotakubo Hausing u Kumamotu, u Japanu, sadrži 110 domova raspoređenih oko centralnog trga s drvoredom. U tekstu navedenog portala mogu se naći i drugi ključni primeri njegovog prosedea, a koji uključuju Univerzitet budućnosti u Hakodateu, u kojem se nalazi veliki, otvoreni prostor za učenje na više nivoa, Jokosuka muzej umetnosti, koji na vrhu ima zakrivljenu platformu za posmatranje okoline i Osnovna škola Kojasu, koja ima terase što povezuju sve učionice, dok biblioteka u Tianjinu u Kini ima brojne spratove i međuspratove uređene da čuvaju kolekciju od šest miliona knjiga.