Istovremeno u dva različita sveta

Sadko Hadžihasanović (1959) već tri decenije živi i stvara u Torontu uspevajući da razume i premosti modele kulture Zapada i tranziciju Istoka. Među srećnim okolnostima je i slikareva edukacija u kojoj je asimilovao kvalitete sarajevske i beogradske umetničke škole. Isto tako, tokom osamdesetih godina prošlog veka, učešćem na relevantnim izložbama stekao je u Jugoslaviji reputaciju afirmisanog mladog umetnika. Izmene u poetskom i likovnom konceptu njegovog dela tokom decenija logične su i svaka promena sredine na magistralnim tačkama njegovih putovanja od Sarajeva do Beograda i Toronta pojačala je inicijalno pitanje identiteta, ideologije, mejnstrima i lokalnog, autonomije umetničkog dela, kulture slikarskog jezika…Preseljenje u Kanadu svakako je predstavljalo novi veliki izazov; životna praksa potvrđuje da samo izdržljivi ljudi sa vizijom savlađuju emigrantske teškoće, društvene norme nove sredine, egzistencijalne i umetničke probleme.

Da, Sadko Hadžihasanović je izborom koncepcije fluidne strategije osvojio novi ambijent i kontinuirano nastavio da stvara, stekao svog galeristu, a pritom pažljivo neguje i prisustvo na regionalnoj sceni svoje primarne domovine. Upravo je izložba u Pančevu deo te slikareve potrebe, a postavka „Rat i mir 1984–2024”, mada najavljena kao retrospektiva, izborom radova praktično je to samo delimično. Naime, osim slike iz 1986. godine, iz kolekcije ove pančevačke galerije, ton ovoj retrospektivi daje sveden i fragmentaran uvid u Hadžihasanovićevo stvaralaštvo nastajalo protekle dve decenije severnoameričkog iskustva. Svakako, dobar orijentir su teme, likovi, forme, situacije i formati eksponiranog izbora koji konstituišu senzibilizovano polje u kojem se prepoznaje autorska specifičnost. Ističući naslovom da je reč o opozitnim odrednicama – ratu i miru – slikar nas delikatno hibridnim kompozicijama figurativne provinijencije podseća na stanja ni rata ni mira, sveprisutnosti nasilja u kojem i deca neprimerno uzrastu nose oružje, a njihova nevinost bez zaštite tangira dramatično izmenjene kodove etike vremena u kojem se živi sa užasima rata po našoj planeti.

Dobra profesionalna postavka u novom prostoru ove pančevačke galerije – crteži/slike i video-radovi vizuelno je ubedljiva, posebno centralni zid i fragmenti crteža-slika instalirani po stubovima i manjim zidnim površinama.

U svom eseju u katalogu izložbe Bojana Videkanić piše o slikarevoj sposobnosti da istovremeno postoji u dva različita sveta i da razume te svetove, kao i o simultanosti prostora i vremena. Sa ovom vremenskom distancom može se reći da je svoj autorski stav Hadžihasanović brusio još kao aktivan član značajne sarajevske umetničke grupe „Zvono” iz osamdesetih godina 20. veka koja je, uz traženje kolektivne kreativnosti, težila poštovanju individualnosti. Duhovno bratstvo sa „Zvonom” je blisko opciji da se izjednači umetnost sa svakodnevicom iz koje proizlaze i u nju se u različitim fazama vraća.

Upadljiv je i slikarev koncept u vezi sa korišćenjem recikliranih materijala kao što su tapet ili štampano platno: pored svoje operativne praktičnosti (transport, izlaganje) inicirane su i različite umetničke i socijalne konotacije, a najupadljivija je simbolična dislokacija, nova kontekstualizacija, redefinisanje i preimenovanje. Dekorativni elementi, patern industrijske štampe tapeta ili platna –  najčešće figuralni ili floralni – u svojoj suštini integrsani su u sam rad u kojem su, već prema umetničkim sadržajem gde su prividno nedovršeni radovi otvoreni za čitanja, tumačenja. Primer jednog od opozitnih ideala u čitanju su idilični umnoženi kadrovi u pejsažu u čiju je romantičarsku samozatajenost uneta drama vremena egzilanata i sadržaj kadra zgarišta, nekadašnjeg Doma.

 Tragovi egzistencije umetnika u vremenu i prostoru su očito u slikarevom fokusu čije su uporište temopreovane hibridne situacije između realnog i fiktivnog, fragmentarnosti i efemernosti. „King”, crtež/slika konjanika na nevelikoj bakarnoj ploči za grafiku, ideja prošle godine promovisana na samostalnoj izložbi u Torontu, svakako je najava novih stvaralačkih izazova. Tokom prethodnih godina Hadžihasanović je svoj umetnički potencijal počeo da istražuje i u digitalnoj tehnologiji. Tu kodovi surove stvarnosti čine sadržaj tri kratka video-rada – „Kids with Guns”, „My name is Red”, „Gun Shy” -  u kojima ručno crtana animacija afirmiše slikarski kredo i pojačava „čovekovu potrebu da svoj intimni prostor pretvori u mitološki pejsaž”.