Radionica anđela Milana Tucovića

Knjigu „Radionica za izradu anđela – Razgovori u ateljeu Milana Tucovića”, u izdanju „Službenog glasnika”, čine intervjui sa prerano preminulim slikarem Milanom Tucovićem, koje je u rasponu od 10 godina uradio književnik i novinar Zoran Jeremić. U iskrenom razgovoru dva prijatelja čitaocima se otkrivaju poreklo, život, stvaralaštvo, ali i skriveni poetsko-filozofski svet jednog od najznačajnijih srpskih savremenih slikara Milana Tucovića. Tekst ilustruju fotografije dokumentarnog fotografa i kinematografa mr Branka Pelinovića, koje su nastale u ateljeu tokom višegodišnjeg praćenja Tucovićevog rada na slici „Memorija pristaništa”, jednoj od najfascinantnijih kompozicija srpskog slikarstva s početka 21. veka. Ambijent ateljea, isprepletan s rečima umetnika, pruža čitaocu specifičan uvid u Tucovićevo delo i njegovo tumačenje.

Uvodni deo knjige sadrži tekstove istoričarke umetnosti prof. dr Milanke Todić, književnice i profesorke dr Sanje Domazet, slikara i prijatelja Mihaila Đokovića Tikala i Zorana Jeremića.

Urednica izdanja Gordana Milosavljević Stojanović, govoreći na predstavljanju ove knjige u beogradskoj knjižari-galeriji „Geca Kon”, istakla je da je Milan Tucović bio prava renesansna pojava na srpskoj likovnoj sceni, a da su njegovo delo inspirisali najpre ljudi koji su svakodnevno prolazili kroz njegov atelje. Zatim, motivisala su ga i dela velikih pisaca, poput Borhesa, Kafke, Majakovskog, Harmsa, Pasternaka, slikara i pesnika Maksa Ernsta. Podsticala ga je muzika Toma Vejtsa, pa i filmovi Tarkovskog i Paradžanova. Gordana Milosavljević Stojanović naglasila je i to da je Tucović bio jedan od malobrojnih slikara koji je voleo da govori o svom načinu stvaranja, i to na specifičan i zanimljiv način, što je i omogućilo nastanak ovog izdanja. Zahvaljujući mr Branku Pelinoviću, ti razgovori su i dokumentovani fotografijama koje prate umetnikov rad, od ideje i skice do ostvarenja kompozicije.

Zoran Jeremić je bio fasciniran Tucovićevim delom još od 1993. godine, kada je posetio njegovu izložbu na Kolarcu. Bilo je to, kako je rekao, za njega otkrovenje.

– Kada sam Milana i upoznao lično, otkrio sam da njegova ličnost pleni otvorenošću i neposrednošću. Njegov atelje na Dušanovcu ličio je na alhemičarsku radionicu, sa mnoštvom knjiga, alatima, ljudima koji su dolazili i odlazili. Bio mi je blizak i generacijski, njegove slike podsticale su na odgonetanje šifri koje su nastale iz muzičkih, filmskih i literarnih uticaja. Na neki način je potekao iz Medijale, međutim, imao je dečački pogled na svet i voleo je da priča o svom slikarstvu. Na slikarskoj sceni pojavio se teških devedesetih godina, ali njegove slike nisu predstavljale beg od teškog vremena, već svojevrsnu utehu u umetnosti – zapazio je Zoran Jeremić.

Branko Pelinović upoznao je Tucovića prilikom snimanja kratkog filma o njemu 1997. godine i iz tog poznanstva nastalo je lepo prijateljstvo. Slikar je dugo radio na svakom od svojih dela, a fotograf je analognim aparatom svedočio o njegovom stvaralaštvu. Prema Pelinovićevim rečima, Tucovićev prerani odlazak bio je šokantan za sve koji su ga poznavali...

„Koncept večnog inventara može se postaviti kao kamen temeljac u delu Milana Tucovića, kada on u stare kutije za municiju, s početka 20. veka, ugradi pigment ultramarina i minijaturni ženski portret. Umetnik dekonstruiše, fragmentiše jedan predmet, i prevodi ga u drugi kontekst, redefiniše njegovu funkciju i značenje u strukturi novog multimedijalnog dela, kakvo je na primer „Esej o ljudskom razumu”. Zapravo, Tucović shvata umetničko delo i kao sliku i kao skulpturu i kao asamblaž i kao redimejd, i sve to zajedno postavlja pred posmatrača kao kabinet retkosti”, napisala je Milanka Todić.

Prema zapažanju Sanje Domazet „na Tucovićevim slikama su lica izbegla sa svih potopljenih Nojevih barki, tela podatna, naježena od unutarnje fermentacije nama nepoznatih želja, a zapravo su to ogledala prelivena magijom”.

Posveta Mihaila Đokovića Tikala Tucoviću glasi: „Kroz tamu braon i crvene, potezom mača, seče debeli sloj pastuozne svetlosti. Njegovo zimsko, letnje i jesenje proleće, istim, ptičjim letom, tka dokaz o o večnosti duše.”