„Sveci” idu u Hrvatsku

Novi Sad – U Pokrajinskom zavodu za zaštitu spomenika kulture u Novom Sadu juče je održan sastanak članova mešovite srpsko-hrvatske komisije za povraćaj kulturnih dobara koje su predvodile dr Dušica Živković, pomoćnik ministra kulture u Vladi Srbije, i Branka Šulc, predsednica povereništva u Ministarstvu kulture Hrvatske, a prisustvovao je i republički ministar kulture Nebojša Bradić.

Skup je održan povodom vraćanja 33 ikone koje čine ikonostas Kapele svetog arhiđakona Stefana u Patrijaršijskom dvoru SPC u Dalju i dve ikone-slike na platnu, na kojima su sveti Nikola i sveti Prokopije, izuzetno velike umetničke vrednosti, koje je istaknuti stvaralac Stevan Aleksić naslikao 1905. godine. One su vraćene njihovom vlasniku, porodici Paunović u Vukovaru.

U toku evakuacije kulturno-istorijskih dobara, ugroženih i oštećenih zbog ratnih dejstava na širem područja Vukovara i Dalja krajem 1991. i početkom 1992. godine, ova dela su preneta na bezbednu lokaciju, mada su u velikoj meri bila oštećena.

Kako je za ,,Politiku” izjavila Zorana Đorđević, pomoćnik direktora Muzeja Vojvodine u Novom Sadu, ova umetnička dela su prilikom evakuacije uredno evidentirana i o njima je sačinjena adekvatna dokumentacija, a hrvatska strana je sve vreme bila upoznata gde se ona nalaze.

S obzirom na to da su bila dosta oštećena, Vlada Srbije je odlučila da izdvoji novac za njihovu restauraciju, a konzervatorsko-restauratorski radovi bili su povereni Pokrajinskom zavodu za zaštitu spomenika kulture Vojvodine.

Umetnička dela Stevana Aleksića bila su najteže oštećena, ali su, zahvaljujući slikaru-konzervatoru Oliveri Brdarić i njenim saradnicima, stručnjacima i saradnicima iz Novog Sada i Beograda, ponovo dobila prvobitni autentični izgled.

– Ikone na platnu naslikane su pre 103 godine za kapelu koja se nalazila na imanju porodice Paunović kod Vukovara, ali su uporedo sa početkom ratnih dejstava, zbog lošeg stanja i neobezbeđenosti kapele, prenete u kuću ove porodice, a potom u depo Muzeja grada Novog Sada, i kasnije u depo Muzeja Vojvodine radi bezbednog čuvanja i konzervacije. Pre dve godine počeli su radovi na njihovoj konzervaciji i restauraciji. Bili su izuzetno složeni, ali se trud isplatio – kaže Olivera Brdarić.

Juče je saopšteno i da je najveći deo od oko 30.000 inventarskih jedinica evakuisanog kulturno-istorijskog materijala već vraćen, a u Pokrajinskom zavodu za zaštitu spomenika kulture u toku je treća faza restauracije i konzervacije ikonostasa crkve u Boboti i revizije stanja materijala iz Eparhije osječko-poljske i baranjske.

Ministar Nebojša Bradić je istakao da se dinamika i prioritet vraćanja kulturnih dobara u Republiku Hrvatsku i utvrđivanje bezbednosnih uslova za njihov smeštaj kontinuirano usaglašava između srpske i hrvatske strane.