Put rimskog viteza

Sombor – Izložba „S kraja na kraj imperije. Put rimskog viteza“ biće otvorena u Gradskom muzeju Sombor 3. aprila u 18 časova. Izložba se realizuje u okviru programa „Godina arheologije 2025“ a u saradnji sa Narodnim muzejom Srbije.

Izložba je posvećena novootkrivenom epigrafskom spomeniku iz zbirke Narodnog muzeja Srbije koji svedoči o karijeri rimskog viteza Marka Ulpija iz  druge polovine II veka.  Autori izložbe su dr Adam Crnobrnja i mr Veselinka Ninković, muzejski savetnici prate tragove istorije koje krije ovaj jedinstveni počasni natpis na prostoru Srbije.

Spomenik je slučajno otkriven u leto 2020. godine u Beogradu, u naselju Vinča, pokraj puta ka deponiji, na području arheološkog nalazišta Ošljane. Spomenik je ukraden i ubrzo potom pronađen te je prenet u Narodni muzej Srbije.

Pre ovog važnog otkrića, mermerni blok je imao tri života. Prvi put je korišćen tokom I veka kao baza za statuu, krajem II veka je na njegovoj donjoj strani uklesan natpis na latinskom jeziku, a tokom druge polovine III veka poslužio je kao građevinski materijal. Počasni natpis govori o civilnoj i vojnoj karijeri Marka Ulpija, koji je verovatno bio poreklom iz Beneventuma u ​​Italiji. Služio je kao konjički oficir u rimskoj vojsci i odlikovan je za hrabrost u pohodima imperatora Marka Aurelija i Lucija Vera. Nakon završetka vojne službe, koja ga je vodila s kraja na kraj Imperije, Ulpije je postao carski službenik visokog ranga - prokurator provincije Dakije Apulensis, objašnjeno je u pratećem materijalu za ovu izložbu.

Pretpostavka autora izložbe jeste da je Marko Ulpije službu nastavio i kao prokurator u susednoj provinciji Gornjoj Meziji. To je i , jedan od mogućih odgovora na pitanje: zašto je ovaj javni spomenik, podignut za njegova života i u njegovu čast, otkriven u Vinči, na teritoriji rimskog Singidunuma?

Na izložbi u Gradskom muzeju u Somboru biće izložena kopija spomenika koju je za ovu priliku izradio Marko Stamenković, konzervator Narodnog muzeja Srbije. Izložba „S kraja na kraj imperije. Put rimskog viteza“  biće otvorena do 27. aprila ove godine.