Anđeo među nama

Valjevo – Svoju prvu zvaničnu promociju posle premijere na prošlogodišnjem Sajmu knjiga u Beogradu, knjiga Zorana Jeremića „Radionica za izradu anđela”, posvećena slikaru i vajaru Milanu Tucoviću, imala je baš na pravom mestu – u Modernoj galeriji Valjevo. To je, prema rečima Gordane Milosavljević Stojanović, urednice u „Službenom glasniku”, izdavaču ovog dela, potpuno logično i planirano, jer je upravo velika izložba Milana Tucovića koja je 2000. godine priređena u Modernoj galeriji Valjevo, načinila od ovog umetnika jednog od najpoznatijih i najznačajnijih srpskih slikara.

Knjiga „Radionica za izradu anđela”, promovisana u sredu u Modernoj galeriji Valjevo, sadrži razgovore Zorana Jeremića sa Milanom Tucovićem, tekstove Mihaila Đokovića Tikala („Tucović”), Milanke Todić („Umetnost kao autobiografija”), Sanje Domazet („Liturgija slavljenja lepote”), kao i tekst autora Jeremića „Utisci o povratku”. Posebnu dragocenost ovog dela čini dokumentarna priča sastavljena od preko 100 fotografija Branka Pelinovića nastalih u Tucovićevom ateljeu tokom stvaranja jedne od njegovih najpoznatijih i najimpozantnijih slika „Memorija pristaništa”.

– Milan Tucović je bio ljudina, kako volimo da kažemo mi koji smo ga poznavali. On je zapravo bio jedan renesansni umetnik, nije bio samo slikar, završio je vajarstvo, ali se okrenuo slikarstvu. Međutim, te njegove slike imale su u sebi i skulpture, on je uspeo da spoji te dve vrste likovne umetnosti, da napravi nešto specifično, jednu novu vrstu postmodernizma u srpskom slikarstvu – izjavila je na promociji urednica Gordana Milosavljević Stojanović. I dodala da je Tucoviću veliki uzor i prijatelj bio Mihailo Đoković Tikalo, koji je, opet, kao prijatelj sa Šejkom, usmerio mladog slikara na put srpske fantastike, gde su ga prepoznali Mića Popović i Ljuba Popović. Ljuba je 2000. godine u Modernoj galeriji Valjevo organizovao Milanovu izložbu i omogućio mu da na velika vrata zakorači u svet slikarstva.

– Ne samo srpskog, bio je poznat i u Japanu i u Španiji, zaista su njegove slike širom sveta izazivale pažnju... Mogao je da ostane u Parizu, ali nije želeo, Srbija je bila zemlja njegovog porekla i njegovog slikarstva – istakla je Milosavljević Stojanović. I dodala da u knjizi „Radionica za izradu anđela” upoznajemo jednog renesansnog umetnika i otkrivamo čiji se sve portreti nalaze na njegovim slikama.

– Recimo, Kafkin portret je na jednom od njegovih dela. Ti mali likovi koji se pojavljuju, portreti u kutijama od municije, skrivaju različite nivoe ne samo slikarskih tehnika već i širokog, neverovatnog obrazovanja Milana Tucovića, njegovog znanja... – rekla je Gordana Milosavljević Stojanović.

Knjiga „Radionica za izradu anđela” je drugačija, specifična, kao jedna vrsta foto-monografije i jedna vrsta priče samog umetnika, ispovedna knjiga, zaključila je ona.

Naziv dela „Radionica za izradu anđela” je, u stvari, prenet naziv jedne slike Milana Tucovića, rekao je autor Zoran Jeremić.

– Nekako mi se čini da on opredeljuje ono što je Milan, što je njegovo slikarstvo, što je njegov život. On je, ako tako mogu da kažem, bio neka vrsta anđela među nama... Bilo mi je stalo da pokušam da otkrijem tu misteriju, tajnu, ko je zapravo Milan, šta su njegove slike... Pokušao sam da uđem u taj svet iza njegovih slika i tu može da se pročita i nešto što se malo zna o njemu – preneo je autor.

Na poziv da iznese svoje lične utiske o Milanu Tucoviću kao čoveku i umetniku, Jeremić je najpre konstatovao da je on bio „duša od čoveka”.

– U njegovom ateljeu su boravili i kroz njega prolazili mnogi ljudi, od diplomata do cigana koji su otkupljivali staro gvožđe. Prema svima je bio otvoren. Sedeti sa njim značilo je biti deo jedne beskrajno lepe priče o ljubavi, o slikarstvu, o književnosti. Njegova erudicija je bila velika, nije bio samo slikar, već i strastveni čitalac... Bio mi je blizak generacijski, zahvalan kao sagovornik – rekao je Zoran Jeremić.

Ispovest prijatelju

Razgovori Zorana Jeremića sa Milanom Tucovićem u knjizi „Radionica za izradu anđela” na intiman i neposredan način otkrivaju svet jednog od najzanimljivijih i najznačajnijih srpskih slikara 21. veka, poruka je „Službenog glasnika” povodom ovog dela.

„Znalački oblikovanim pitanjima Jeremić otkriva skrivene niše umetnikovih interesovanja, osvetljavajući njegov renesansni duh i spektar najrazličitijih znanja koja su oblikovala njegovu slikarsku poetiku. Kroz ispovest prijatelju Tucović iznosi svoja razmišljanja, sećanja, stavove, ljudska i poetska načela koja ga pokreću, društvene i lične dileme, filozofsku zapitanost nad smislom i slikarsku imaginaciju koja ga otelotvoruje”, navodi izdavač.