Kćerke jednako željene kao i sinovi

U Srbiji živi 461.409 devojčica mlađih od 15 godina, a najveći broj njih odaziva se na ime Sofija, Dunja, Mila, Teodora, Tara, Maša, Nađa, Petra, Milica i Una, govore podaci Republičkog zavoda za statistiku, povodom 11. oktobra, koji se na predlog Ujedinjenih nacija u celom svetu obeležava kao Međunarodni dan devojčica. Iako je zbog snažnih vetrova patrijarhata koji su vekovima duvali ovim prostorima u našoj zemlji dugo postojao kult muškog deteta kao naslednika imanja i nosioca prezimena, dr Žarko Trebješanin, psiholog i autor etnološko-antropološke studije „Predstava deteta u srpskoj kulturi”, ističe da se ovaj trend ipak menja, čak i u ruralnim krajevima.

– Istražujući verovanja koja postoje u našem narodu, došao sam do zaključka da se mnogo više ceni i priželjkuje muško dete, jer se smatra da je ono „kućni stožer”, odnosno da sin nastavlja porodičnu lozu i stara se da se ne ugasi „krsna slava”. Međutim, nakon 1991. godine, kada je objavljeno prvo izdanje te knjige, radio sam brojna istraživanja kako bih ustanovio da li se odnos prema deci različitog pola menja i došao do zaključka da veliki broj savremenih roditelja ima isti emotivni odnos prema sinovima i kćerkama, kao i da prilikom iščekivanja prinove u porodici sve ređe čujemo onu čuvenu patrijarhalnu molitvu „Neka je živo, zdravo i muško”. Nju je zamenila želja da dete bude dobrog fizičkog i mentalnog zdravlja – smatra dr Žarko Trebješanin.

Napominje da je nekoliko faktora uticalo da kćerke postanu jednako željena deca kao i sinovi – porodice su sve manje i roditelji neretko ostaju na jednom detetu, pa se u njega investiraju sve emocije i želje. Osim toga, menja se i odnos prema detetu s fizičkim i mentalnim problemima, kao i prema mladima homoseksualne orijentacije, konstatuje naš sagovornik.

Jovana Papan, edukator za roditelje i autor knjige „Politika za decu”, smatra da veliki broj savremenih očeva i majki sve teže dolazi do potomstva, jer roditeljstvo odlaže za kasnije godine, a kada dete dođe na svet radost je ogromna – bez obzira kojeg je pola dete.

– Vremena se menjaju, a s njima i rodni stereotipi i načini vaspitavanja deteta. Nekada su devojčice vaspitavane uz implicitne poruke da budu „princeze” i isključivo odrastale uz bajke o Uspavanoj lepotici, Pepeljugi, Snežani i sedam patuljaka i Princezi na zrnu graška u koju će se jednog dana zaljubiti princ s kojim će ona živeti do kraja života. Savremene devojčice ipak odrastaju i uz neke druge bajke, čije su glavne junakinje princeze-ratnice, pa veliki broj ide na borilačke sportove – nekada su devojčice išle isključivo na balet, ritmičku gimnastiku i umetničko klizanje, a danas sve više njih trenira karate, džudo i tekvondo. Osim toga, treba imati na umu da devojčice ne vaspitavaju samo roditelji već i društvene mreže, a najpoznatije influenserke na „Tiktoku” su devojčice koje sa jednakom strašću govore o omiljenoj kozmetici, ali i o ekologiji i društvenim problemima – kaže Jovana Papan za naš list.

U Institutu za ženski sport upozoravaju da se jedna od pet devojčica na svetu uzrasta od deset do 19 godina suočava s anksioznošću ili depresijom, dok se istovremeno beleži niska stopa fizičke aktivnosti kod tinejdžerki. Psiholog Irena Anđelković podseća da devojčice koje redovno treniraju ne samo da imaju bolju koncentraciju i samopouzdanje, već u velikoj meri razvijaju i socijalne veštine, otpornost na stres i sposobnost da adekvatno rešavaju konflikte. Kako objašnjava, kod devojčica koje su se pre bavljenja sportom borile s nesigurnošću i osećajem izolovanosti, nakon kontinuiranih treninga dolazi do smanjenja anksioznosti i socijalnog povlačenja.