Zablude jednog doba

Od našeg specijalnog izveštača

Berlin, 14. februara – Filmovima sa već osvojenim nominacijama za Oskarai onima sa zvučnim holivudskim glumačkim imenima koji su, nažalost, na Berlinalu potisnuli u drugi plan niz dragocenih i kvalitetnih malih dela, pridružila se i holivudska komedija „Moj jedan jedini” britanskog reditelja Ričarda Lokrejna, sa Rene Zelveger i Kevinom Bejkonom u glavnim ulogama.

U ambijentu pedesetih godina prošlog veka, Zelvegerova tumači lik supruge koja napušta muža muzičara pošto ga je uhvatila u preljubi, i sa sinovima tinejdžerima putuje Amerikom u očajničkoj potrazi za muškarcem koji bi je oženio i obezbedio joj pristojan život. Film je komičan, smislen i simpatičan za gledanje, ali mu ipak nije mesto u takmičarskom programu.

U njemu se sasvim ugodno smestio živopisan peruanski film „Mleko žalosti” Klaudije Ljose, drama u kojoj se mit meša sa folklorom, sujeverjem i socijalnim bekraundom. Junakinja filma Fausta, devojka za koju okolina veruje da je bolešljivost usisala iz „prestrašene sise”  majke koja ju je rodila u vreme rata, preko dana radi kao služavka jedne bogate pijanistkinje, a ostatak dana u živopisnom ambijentu favela, u okruženju ljudi koji sve što imaju troše na veselja, svadbe i skupe poklone...

(/slika2)Legendarni poljski i evropski reditelj, 83-godišnji Andžej Vajda, poslednjeg festivalskog dana, predstavio je intimistički film „Tatarak” (trska), nežnu i potresnu dramu o umiranju i smrti. Postupkom filma u filmu, Vajda u dve paralelne ispovesti nudi ispovedni prozno-oproštajni monolog njegove glumačke muze Kristine Jande, od supruga i vernog Vajdinog snimatelja i prijatelja Edvarda Klosinjskog, ali i priču o snimanju filma „Tatarak” (prema istoimenoj kratkoj priči Jaroslava Ivaskijeviča), u kojem Janda igra tragičnu heroinu.

Zaplet filma, prizori procesa snimanja filma i lična drama glumice, međusobno se tematski prepliću, zatvarajući krug jednog ljudskog veka i velike tuge.

U sličnim tonovima je i novi film Tea Angelopulosa „Prašina vremena”, drugi iz autorove trilogije o dvadesetom veku. I dok su u prvom filmu „Uplakana livada” junaci Grci koji su iseljeni iz predela Rusije tokom revolucije, u „Prašini vremena” junaci su Grci koje je posle poraza u građanskom ratu, u kojem su grčki komunisti izgubili, Staljin naselio u Kazahstanu. Glavni junak ove raskošne artističke epike, u kojoj igraju Viljem Dafo, Bruno Ganc, Iren Žakob i Mišel Pikoli, jeste američki reditelj koji u rimskoj Ćinećiti, snima film o sudbini svojih grčkih roditelja. Ova avantura vodi ga od Rima do Kazahstana, Berlina do SAD, a Angelopulos tako rasvetljava još jedan period politički burnog 20. veka. Ko voli Angelopulosovo kasnije stvaralaštvo, voleće i ovaj film.

U danu kada žiri u zatvorenoj sobi veća o dobitnicima nagrada, van konkurencije je prikazan i dokumentarni omnibus „Nemačka 09: 13 kratkih filmova o stanju nacije”, sa potpisima najznačajnijih savremenih nemačkih reditelja, poput Toma Tikvera, Fatiha Akina, Volfaganga Bekera, Kristijana Pecolda... Ovim filmom festival obveležava 20 godina od pada  Berlinskog zida.

Posle ceremonije dodele nagrada, 59. Berlinski festival biće završen svečanom projekcijom filma „Raj je zapadno” još jednog legendarnog grčkog reditelja – Koste Gavrasa. Reč je o polu-biografskom i politički angažovanom filmu, priči o ilegalnom imigrantu koji od Krita putuje do Pariza, u „zapadni raj” . Ovo je ujedno i prvi film koji je posle legendarnog „Z” (1970), Gavras snimao u Grčkoj...