Crne tačke ekološke države

Nikšić - Nedaleko od Žabljaka, ekološke prestonice Crne Gore, u gradu podignutom na obali Pivskog jezera, u Plužinama, otpadne vode se trideset godina ispuštaju u akumulaciono jezero, bez izgrađenog sistema za prečišćavanje. To što su urađeni projekti i strateški master planovi za kanalizaciju i otpadne vode u centralnom i severnom delu Crne Gore, koje je vlada usvojila još 2005, po svoj prilici nikog ne obavezuje da u Plužinama izgradi kolektor i reši ovaj veliki ekološki problem.

Za razliku od Plužina, šezdesetak kilometara dalje prema centralnom delu Crne Gore, u Nikšiću, gradu sa više od 80.000 stanovnika, sistem za prečišćavanje otpadnih voda već dve decenije nije u funkciji. Iako su svojevremeno, početkom devedesetih godina prošlog veka, čelnici opštine i Komunalnog preduzeća pokušali da reše problem i za novu opremu uplatili deo sredstava jednoj sarajevskoj firmi, ratna dešavanja na prostoru BiH sprečila su realizaciju projekta i ovu vrednu investiciju. Na žalost, problem još nije rešen. Otpadne vode se slobodno izlivaju u Vrtačkom polju, a u vreme velikih kiša otiču kanalom HE "Perućica" i dalje Zetom prema Podgorici i Skadarskom jezeru. U nekoliko navrata na ovom području zabeležena su i velika zagađenja Zete na području danilovgradske opštine, zbog pucanja cevi kojom otpadne vode otiču iz Nikšića u mestu Studenca. Svojevremeno su zbog toga reagovale brojne NVO organizacije i meštani.

Lokalna vlast u gradu pod Trebjesom uspela je da kod međunarodnih banaka kandiduje projekat izgradnje sistema za prečišćavanje otpadnih voda i obezbedi novac za njegovu realizaciju. Međutim, godine prolaze a projekat još stoji.

Jedan od najvećih zagađivača u nikšićkoj opštini, pivara "Trebjesa" lane je finansirala izgradnju sopstvenog kolektora za prečišćavanje otpadnih voda koji se iz nje izlivaju u korito reke Bistrice. Upravo ovaj projekat bio je kamen spoticanja između lokalne vlasti i rukovodstva fabrike da se ne krene u realizaciju zajedničkog projekta rešavanja otpadnih voda sa područja Nikšića. Očekuje se da će ove godine ipak doći do dogovora i njegove realizacije.

Čelni ljudi nikšićke opštine u međuvremenu nisu sedeli skrštenih ruku, uspeli su da obezbede novac i gradnjom kolektora reše pitanje prečišćavanja otpadnih voda koje su slobodno oticale iz bolnice za plućne bolesti Brezovik. Pristigla je i skupocena oprema iz Izraela za gradski kolektor čija bi gradnja trebalo da počne ove godine.

Kucnuo je čas da se konačno reši ovaj problem u, po prostranstvu, najvećoj opštini u Crnoj Gori, ali i da se spreči dalje odlaganje smeća pored korita reka Bistrice, Zete, Gračanice i Mrkošnice. Desetine hiljada tona peska izvađeno je iz korita Gračanice za potrebe nikšićkih građevinara kao i privatnika zbog čega je reka promenila tok, a na njenim obalama sa obe strane čak dva kilometra "rasprostrla" se deponija raznog otpada.

Zanimljivo je da je Nikšić postao i centar severnih opština Šavnik i Plužine za deponovanje čvrstog otpada i smeća. Na planini Budoš, pet kilometara od Nikšića, u Mislov dolu, kamioni gradskog Komunalnog iz ovih opština svakodnevno dovoze otpad. Najlepši kanjon i najčistija reka Tara u plužinskoj opštini, našli su se na udaru nesavesnih posetilaca koji lageruju otpad gde mu mesto nije. Isto je i na području Šćepan Polja, Brezana, Trse, Goranska, korita reke Komarnice i obala Pivskog jezera. O ovom problemu nedavno su raspravljali i odbornici lokalnog parlamenta u Plužinama.