Zaštićeni kolači

Italijanski pekari uveliko mese "panetone", a njihove nemačke i austrijske kolege "štolen", tradicionalne božićne kolače koji će u nedeljama koje slede preplaviti evropsko tržište, a istovremeno krenuti i na adrese imućnijih sladokusaca širom sveta. Ove poslastice, naime, ako su napravljene po originalnom receptu, nisu baš jeftine: vekna čuvenog drezdenskog "štolena" od kilogram košta od 10 do 15 evra.
Na žalost tradicionalnih proizvođača i ljubitelja izvornih božićnih kolača, a na radost "običnih" potrošača, globalizacija je zahvatila i ove proizvode, pa se na tržištu sada može naći tušta i tma znatno jevtinijih industrijskih kopija ovih slatkiša, ali i mnogih drugih čuvenih gurmanluka, kao što su italijanski tvrdi sir "parmiđano" i mladi mekani sir "mocarela", šunka (prošuto) iz Parme ili sos od bosiljka iz Đenove (pesto ala đenoveze).

Evropska unija je, međutim, rešila da i njih uključi u sistem zaštite evropskih originala od falsifikata i sprečavanja nelojalne konkurencije koja obeshrabruje proizvođače, a potrošače dovodi u zabludu. Dala im je poseban status, preko oznake "zaštićeno geografsko poreklo", koja se, recimo, koristi za vrhunska vina. Istraživanja u EU pokazuju da evropski potrošači veruju da oznaka porekla garantuje da je u pitanju original, i da je proizvod kvalitetan. Jedna anketa je utvrdila da je čak 43 odsto ispitanika spremno da plati 10 odsto skuplje takav proizvod.

Lista zaštićenih prehrambenih proizvoda sadrži oko 700 artikala, među kojima je najviše onih iz Italije – 150. A ipak, upravo su italijanski proizvođači hrane nedavno predložili da EU ovaj sistem proširi i na vanevropske proizvode. Unija je od aprila ove godine olakšala proizvođačima izvan EU da registruju svoju robu podnoseći prijave direktno Evropskoj komisiji.

Prvi vanevropski proizvod za koji su južnoamerički proizvođači zatražili "zaštićeni status" u EU juna ove godine bila je kolumbijska kafa "kafe de Kolumbija", od zrna arabike koja se isključivo uzgajaju u planinskom području kolumbijskih Anda, i smatra se jednom od najkvalitetnijih na svetu, a time i najpodložnijom falsifikatima. Kolumbijska kafa, doduše, još nije dobila oznaku zaštićenog geografskog porekla za tržište EU, ali se očekuje da će se to dogoditi uskoro, i da će time podstaći druge proizvođače širom sveta da slede njen primer.