Pre 13 godina, na današnji dan, oboren F-117A

BEOGRAD – Mit o neoborivom američkom „nevidljivom” lovcu bombarderu F-117A srušena je pre 13 godina, na današnji dan, kada su jedinice jugoslovenske vojske oborile taj avion dok je bio u akciji NATO bombardovanja Srbije 1999. godine.

F-117A „noćni soko”, koji je posle brojnih akcija u Libanu, Panami, Iraku...stekao oreol „nevidljivog”, oboren je 27. marta u vojvođanskoj ravnici u selu Buđanovci.

Tu letilicu oborio je 3. divizion 250. brigade Protivvazdušne odbrane, koji su u 20.42 sata, zahvaljujući sposobnosti jedinice, ispravnoj tehnici i „maloj tehničkoj inovaciji” uspeli da ga pogode sa zemlje.

„Noćni soko” pao je u atar sela Buđanovci, pošto je prethodno gađan sa dve rakete tipa „neva”, a jedinicom koja ga je oborila komandovao je pukovnik Zoltan Dani.

F-117A je opremljen sa dva „dženeral elektrik F404” turbo motora i četvorostepenom kontrolom leta, nosi različito naoružanje, ima savremeni navigacioni sistem integrisan u digitalni pane u kabini, koja pojačava efikasnost misije.

Cena tog aviona, po nameni - lovca, kojeg je od 1982. do 1990. godine proizvodila američka kompanija „Lokid”, iznosila je 45 miliona dolara.

Avion je dugačak 20,3 metara, visok 3,8 metara sa rasponom krila od 13,3 metara, a postiže maksimalnu brzinu od 0,9 maha.

„Noćni soko” je izuzetnu reputaciju stekao borbenim letovima nad Irakom u Zalivskom ratu 1991. godine, kada je, po objavljenim podacima, 1.270 puta proleteo neprimećen nad iračkim radarima, u 39 borbenih misija.

F-117A je konstruisan u obliku brušenog dijamanta, što je neuobičajno za letilice te namene, a u američkoj vojnoj terminologiji dobio je naziv „stelt”, što na engleskom jeziku znači „krišom”, „u potaji”, ili „nevidljivi avion”.

„Noćni soko” je predstavljao simbol moći zbog savremene tehnologije kojom je opremljen, a što mu je omogućavalo da bude „nevidljiv” za sve radarske sisteme.

Avioni tog tipa konstruisani su sa oštrim uglovima, koji predstavljaju skup krivina od kojih se odbijaju radarski zraci, a zahvaljujući sačinjenim specijalnim kompozitnim materijalima utiču da se letilica ne može registrovati na radaru.