Beli anđeo u gradu greha

Na vizuelno-estetskom planu, ovo je sasvim novo iskustvo za srpski film. Film „Travelator” scenariste, reditelja i producenta Dušana Milića, žanrovski i estetski i stilski, drugačiji je i od svega što je ovaj autor prethodno uradio.

Milić se odmakao od klasične dramaturško-narativne matrice američkog filma – početak, sredina i kraj, koju je svojevremeno prihvatio i primenjivao u prethodnim, žanrovski čvrsto postavljenim, filmovima „Jagoda u supermarketu” i „Guča”. Imao je „petlju” da napravi eksperiment i iskorači u, za njega, sasvim novi i drugačiji filmski svet, što je još letos rezultiralo nagradom za filmsku inovaciju zvaničnog žirija festivala u Montrealu.

Sa pričom u kojoj se u čudesnoj igri prepliću virtuelna i realna stvarnost i efektima, koji poput stroboskopa prelamaju i bacaju svetlost na sve strane, neprestano stvarajući iluziju ubrzanja i usporenja, vibracije i rotacije, Milić tvori film koji intenzivno utiče na emotivno stanje gledaoca. Počinje iz prvog lica jednine kao što se igraju kompjuterske igrice, a završava se nesvakidašnjim akcionim filmom punim emocija. U takav okvir stala je i teška slika naše stvarnosti, ali i slika današnjeg modernog, konzumentskog i pohlepnog sveta ogrezlog u nemoral i greh.

Slike naše realnosti očitavaju se kroz scene svakodnevnog sumornog života u izbegličkom kampu u Krnjači, u kojem uz teško bolesnu majku odrasta tinejdžer pod nadimkom Slovenac (izbeglice iz Slovenije) koji bežeći od bede i beznađa sebe pronalazi u nadmašivanju „pucačkih” video-igrica. Zbog sigurne ruke i hladne glave, ali i činjenice da nema šta više u životu da izgubi ili dobije sem da pokuša da obezbedi majci lečenje, biva angažovan kao jednokratni egzekutor zaštićenog, izdajničkog svedoka, koji se do početka važnog političkog suđenja u otadžbini sakrio u Las Vegasu.

Slike nemoralnog i grešnog sveta očitavaju se kroz scene snimljene u izazovnom i bleštavom Las Vegasu, koji je mnogo više od puke prostorne pozadine za srpsku temu. Las Vegas je grad greha i lažnih proroka. On je sam po sebi virtuelna stvarnost, sa svojim lažnim bleštavilom usred nemilosrdne i kataklizmične pustinje Mohave. Idealan za atmosferu Milićevog filma u kojem autor ta dva sveta suočava i decentnom upotrebom simbolike prepliće, stavljajući svog glavnog junaka, ali i sve sporedne likove na taj beskrajni travelator – tu pokretnu traku života koji nema reprizu. Ispod jednostavne, krajnje svedene, a nama iz svakodnevnog života bliske fabule, provlači se ta suštinska priča o junakovom prolasku kroz pakao sopstvenog uništenog života.

Iako je sniman i na srpskom i na engleskom jeziku, u Milićevom filmu nema previše verbalnih dijaloga. Akcenat je na unutrašnjem dijalogu, na stanju svesti i podsvesti iz čega se mnogo toga važnog saznaje. Mladi glumac Nikola Rakočević, kao glavni junak Slovenac, što u smrtni pohod kreće u majici sa likom Belog anđela i izblajhane kose, moćno je izneo svoju nimalo laku ulogu. Njegovo lice, njegove oči i pogled sa gotovo nestvarnom dubinom, izdržali su sve krupne planove od kojih je većinom i satkan ovaj film. Izvrsni u sporednim ulogama su i Boris Isaković (zaštićeni svedok, kontroverzni biznismen), Ketanija Henderson, Slavko Labović, Đorđe Đoković, Milan Jovanović Strongmen, Džek Dimić, Branka Šelić...

„Travelator” je film u kojem su pojedinačni autorski doprinosi u savršenom saglasju sa Milićevim zamislima. Snimateljske majstorije Petra Popovića (dobar deo filma snimljen je fotoaparatom sa kamerom) će se pamtiti, baš kao i one nastale za montažnim stolom Milene Predić i Lazara Predojeva. Nesvakidašnjoj atmosferi filma svoje doprinose dali su kompozitor muzike Aleksandar Ranđelović, koji je spojio elektronske i klasične instrumente sa horom, i kostimograf Zora Mojsilović. Zasluge što „Travelator” kao celina deluje kao film znatnog budžeta i originalnog stila, pripadaju i producentskom triju u sastavu: Snežana Penev, Goran Šušljik i Dušan Milić. „Travelatora” vredi gledati u bioskopu.