Kakvu telesnu duplju ima petrovo uvo

„Nastavnice, izvinite, ja ništa nisam znao.“ Biologičarka iz jedne beogradske osnovne škole dobila je od svog učenika ovakav odgovor na pitanje:

– Kako je bilo na testu?

Radi se o opštinskom takmičenju iz biologije u nedelju, a beogradska nastavnica sa kojom smo razgovarali i koja je želela da ostane anonimna, samo je jedna od mnogih njenih kolega u Srbiji čiji đaci su ostali zbunjeni preteškim testom koji su imali ispred sebe. Aktivi nastavnika biologije iz Beograda, Novog Sada, Zrenjanina, Čačka, Užica, Sombora i brojnih drugih gradova Srbije poslali su svoje primedbe na test opštinskog takmičenja Ministarstvu prosvete, nauke i tehnološkog razvoja, školskim upravama, kao i Srpskom biološkom društvu i Biološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu. U njima oni navode da su pojedina pitanja neprimerena uzrastu, da se tiču gradiva koje đaci tek treba da rade ili kojeg čak i nema u školskim udžbenicima, da testovi za osnovce vrve od latinskih termina, da se u prvi plan stavljalo reproduktivno znanje, odnosno „bubanje“, a ne ono funkcionalno. Biologičari, čije su brojne primedbe objavljene na sajtu „Bio-blog“, navode da je od đaka traženo da navode latinske termine za koje veruju da ni sami autori testa ne bi znali bez konsultovanja knjiga da ih pobroje. Aktiv biologa iz Sombora tražio je, takođe, precizne podatke za svako pitanje sa testova za osnovce – na kojoj se stranici i u kojem udžbeniku nalazi odgovor na pitanje. Nekih pitanja, pišu dalje oni, i nema u školskom gradivu. Čačanski biolozi, zbog svih ovih zamerki, nisu čak ni želeli da pregledaju testove.

Naša sagovornica navodi da su đaci šestog razreda, na primer, imali sledeće pitanje: Na crtu iza naziva organizma upiši odgovarajući broj 1, 2 ili 3 u zavisnosti od toga da li navedena životinja ima lažnu telesnu duplju, pravu telesnu duplju ili nema telesnu duplju. A onda se navode organizmi: živorodac, petrovo uvo, filarija, volak, trihina, pijavica, kišna glista, čovečija glista, planarija, dečija glista, svinjska pantljičara, obelija, trahionila, morska krvgača, hobotnica... To su samo neki organizmi. U zadatku ih je ukupno sedamnaest.

– Ovo nije biologija za dete koje ima 12 godina. Samo za određene grupe biologa je važno da li neki organizam ima ili nema telesnu duplju. Onaj ko se bavi evolucionom biologijom, na primer, mora to da zna – kaže naša sagovornica.

Kada se pročitaju brojne zamerke, ne čudi što je jedan šestak, kako se navodi na „Bio-blogu”, posle deset minuta od početka takmičenja pozvao nastavnicu i rekao joj: „Izvinite, ja sam dobio pogrešan test.“

Biologičari imaju primedbe i na greške u samom testu. Nekim zadacima falili su znaci interpunkcije,  pojedine slike u testovima bile su nejasne prilikom kopiranja. Pobrojane su čak i greške kako u samom testu, tako i u ključu za njegovo rešavanje.

– Recimo, u zadatku za sedmi razred traženo je da se navede do kada se u koštanoj srži, u unutrašnjosti dugih kostiju, stvaraju ćelije krvi: do pete, do desete, 20 ili 30 godine, a ćelije krvi se stvaraju tokom čitavog života. Šta ako neko stariji od 30 godina polomi nogu, ako se već ćelije ne stvaraju čitavog života? – pita se ova nastavnica.

Ona dodaje da je prema podacima sa kojima trenutno raspolaže svega dvadesetak učenika u Srbiji prošlo na ovom testu. Takođe, u čak 47 opština u Srbiji nema nijednog plasiranog đaka.

– Mi obično na republičkom takmičenju imamo između 50 i 150 učenika. Kada vidite ovogodišnje rezultate, i to sa opštinskog takmičenja, morate da se zapitate da li nešto nije u redu sa testom ili više od 1.000 nastavnika biologije u Srbiji ne zna da radi svoj posao. Ne znamo ko je autor testova, jedino znamo da su organizatori Srpsko biološko društvo i Biološki fakultet Univerziteta u Beogradu – ističe naša sagovornica.

Većina biologičara, koji su poslali svoje primedbe traži da test bude poništen i takmičenje ponovljeno. U osnovnoj školi „Drinka Pavlović“ za danas je sazvan vanredni sastanak beogradskog Stručnog aktiva nastavnika biologije, a jedina tačka dnevnog reda je upravo takmičenje. Sastanak će dan kasnije i u Srpskom biološkom društvu.