Anatomija besmisla

Hrvatska narodna banka je nedavno utvrdila predlog motiva za buduću hrvatsku kovanicu evra. Pored šahovnice, geografske karte Hrvatske,  kune i glagoljice, na zvaničnoj listi od pet simbola se našao i naš proslavljeni naučnik Nikola Tesla. Andrej Plenković, premijer Hrvatske, na konferenciji za medije je naglasio da svaka država članica EU ima mogućnost da ulaskom u evrozonu (gde bi Hrvatska trebalo da se nađe 2023. godine) na jednoj strani kovanice zajedničke evropske valute ima neki nacionalni motiv. Nikola Tesla, odnosno njegov izbor, predstavlja rezultat internet glasanja u kome su učestvovali građani Hrvatske i njihovim odabirom se na prvi pogled stiče utisak da je hrvatsko društvo zaista evoluiralo i da je na samom glasanju ubedljivo pobedio zdrav razum. A da li je baš tako?

Nikola Tesla je rođen 10. juna 1856. godine u Smiljanu, u Lici, na teritoriji Vojne krajine Austrijskog carstva (ne Austro-Ugarske koja nastaje 1867. godine, kao ni Hrvatske koja nastaje devedesetih godina XX veka) kao jedno od petoro dece Milutina, srpskog pravoslavnog sveštenika i majke Georgine, odmila zvane Đuka. Kršten je u Crkvi Svetog Petra i Pavla u Smiljanu koju su ustaše srušile za vreme Drugog svetskog rata, zajedno sa Teslinom porodičnom kućom. Njegovih jedanaest preostalih rođaka zajedno sa još 530 Srba iz Smiljana i okoline odvele su a potom i ubile ustaše u logoru Jadovno da bi nakon toga njihova tela bila sahranjena u masovnoj grobnici u Gospiću. Teslina kuća je obnovljena 1956. godine, za proslavu 100 godina od rođenja slavnog naučnika i izumitelja, a zajedno sa njom je podignuta i spomen-grobnica sa imenima nastradalih Srba u Drugom svetskom ratu. U agresiji 1991. godine mučki su ubijeni i proterani preostali Srbi, Teslina kuća je minirana ali ne i srušena, dok je do temelja  uništen spomenik nastradalim Srbima kao i Teslin spomenik u centru Gospića. Prvi nikada nije obnovljen, a drugi je 15 godina čekao odliven u skladištu livnice u Zagrebu, ne bi li ponovo bio postavljen tek ove godine, ali ne na mestu gde je bio stari spomenik, već nešto dalje, na periferiji, odnosno novoizgrađenom Trgu Nikole Tesle.

Tesla je preminuo na Božić, 7. januara 1943. godine, a na sahrani u Njujorku mu je njegov veliki prijatelj violinista Zlatko Baloković odsvirao, a hor ,,Sloven” otpevao „Ave Maria” i „Tamo daleko”. Znao je Tesla ko je i odakle je kao što su to znali i oni koji su mu ubijali potomke i palili kuću u dva navrata, za vreme Drugog svetskog rata i za vreme građanskog rata devedesetih godina prošlog veka. Stoga namera Plenkovića da na evro- kovanicu stavi lik Nikole Tesle izaziva gorčinu u našim grlima i umesto jednog kosmopolitskog poteza za nas predstavlja prisvajanje kulturnog i naučnog nasleđa naše zemlje, ali i vrstu nacionalnog inženjeringa – onog u kome se umesto politike sećanja gaji kult istorijskog revizionizma. Zašto? Zato što danas u spomen-kući Nikole Tesle u Smiljanu nema ni traga o tome da je on bio Srbin, niti da su Srbi mahom živeli u ovom mestu. Zato što stranci ne mogu da saznaju pravu istinu o poreklu slavnog naučnika. Momčilo Šarić, preživeli logoraš logora u Staroj Gradiški, u svojoj knjizi „Posle mraka dolazi svetlost” sa pravom navodi da je neophodno da pojedinačno i organizovano dignemo glas protiv eventualnog novog pogroma i asimilacija. On je to radio. I mi to činimo. I činićemo uvek kada smo ugroženi.

Asistent na Ustavnom pravu na Pravnom fakultetu u Beogradu