Dela Marka Šagala u predvorju Venecije

Mestre – Kao poslednje mesto kroz koje prolazite pre nego što krenete preko mosta Slobode, ka Veneciji, Mestre nastoji da iznenadi i bar nakratko zadrži brojne putnike na svojim trgovima i u muzejima. U tome pomažu, osim istorijskih lokaliteta, i zanimljivi kulturni sadržaji koje grad Mestre ima u ponudi, poput aktuelne izložbe „Boja snova”, kustoskinje Elizabete Barsoni, posvećene delima čuvenog slikara Marka Šagala. Do 13. februara u prostoru Kulturnog centra „Kandiani” moguće je besplatno, uz prethodnu onlajn registraciju, videti njegova remek-dela, potom ostvarenja umetnika kojima je Šagal bio inspirisan, kao i radove savremenih autora koji slede njegovu poetiku. U galerijskom prostoru organizatori su na pitanje kako je moguće da je ulaz na ovakvu izložbu (za koju je zaslužna Fondacija gradskih muzeja) besplatan odgovorili ponosno:

– Nama je Venecija sa svojim znamenitostima s pravom velika konkurencija, ali se na ovakav način trudimo da i mi privučemo pažnju ljubitelja umetnosti i zadržimo ih u našem mestu. Ovde u šest izložbenih soba možete videti radove koji su pristigli iz Međunarodne galerije moderne umetnosti „Ca' Pezaro” u Veneciji, iz Albertine u Beču, Nacionalnog muzeja Marka Šagala u Nici, Muzeja moderne umetnosti u mestu Ceret u Francuskoj, Muzeja lepih umetnosti u Budimpešti i Izraelskog muzeja u Jerusalimu. Stoga ako putujete kroz Mestre, a nemate vremena za Veneciju, možete da posetite naš centar i vidite Šagala.

Prva izložbena soba u koju publika ulazi posvećena je delima Odilona Redona, francuskog slikara i grafičara, belgijskog slikara Feliciena Ropsa, Čezara Laurentija, slikara i Adolfoa Vilda, italijanskog vajara. U drugoj prostoriji centralno mesto zauzima Šagalovo remek-delo „Rabin iz Vitebska”, nastalo između 1914 . i 1922. koju je Venecija otkupila na Bijenalu 1928. i danas je vlasništvo muzeja „Ca' Pezaro”. Naslikani čovek sa bradom, obučen u dugi tamni kaput s kapom, koju obično nose članovi siromašne jevrejske zajednice u slikarevom rodnom gradu Vitebsku (današnja Belorusija) stalno je prisutan i u drugim delima Šagala, koji je tako odavao počast svojoj domovini. Pomenuta slika sa kubističkim i konstruktivističkim uticajima je, kako tvrde istoričari umetnosti, u dijalogu sa skulpturama Osipa Zadkina, francuskog vajara i slikara beloruskog porekla, ali i drugim radovima ovde izloženim, sve do Maksa Ernsta.

Deo izložbe se fokusira na omiljene Šagalove teme i na njegove relacije sa evropskim ekspresionizmom, predstavljene jarkim bojama nemačkih autora Emila Noldea i Georga Grosa . Veliki deo postavke posvećen je delima sa religioznom tematikom. Tu su ilustracije Marka Šagala za Bibliju, koje je naručio Ambroaz Volar, ali i za La Fontenove basne i za Gogoljeve „Mrtve duše”. U toj tematici moguće je videti gravure koje je umetnik svojevremeno poklonio Nacionalnom muzeju u Nici, koji nosi njegovo ime, 1972. godine, uz dragocene originalne ploče po kojima su grafike nastale. Biblijske teme u remek-delima, restauriranim za ovu priliku konačno su stavljena na uvid javnosti, poput onih Francuza Žorža Ruoa, Britanca Franka Brangvina i Mađara Ištvana Čoka, kao dodatno svedočanstvo o posebnosti kolekcija koje je opština Venecija stvorila za Galeriju moderne umetnosti „Ca' Pezaro” otkupom, od prvih bijenala izloženih u Đardinima.

Poslednja šesta soba zatvara „Boje snova” i u potpunosti je posvećena fantazijskoj, instinktivnoj poruci punoj radosti, koju nam je Šagal ostavio. Kolorit bajke počinje od grafika za La Fontenove basne koje je napravio dvadesetih godina prošlog veka, a ovde su i druge Šagalove pouke, izražene u slikarskim i grafičkim delima, kao dokaz neviđene snolike atmosfere. Uz njih je izložena i skulptura „Pan” Klaudija Parmiđanija, savremenog autora, koja se ne zaboravlja lako i odlično se uklapa u radove velikog ruskog umetnika. 
Kompozicije Marka Šagala (1887–1985) oslikavaju njegovu ličnu i porodičnu istoriju, a česti motivi su leteće figure, jevrejska tradicija, život na selu, životinje.

Šagalovo stvaralaštvo –slikarstvo, grafika, ilustracije, keramika i vitraž – uticalo je na razvoj umetnosti 20. veka. Njegovi natprirodni subjekti i emocionalnost premostili su rad ranijih avangardnih pokreta kao što su kubizam, fovizam i simbolizam s kasnijim modernističkim stilovima kao što je nadrealizam, ističu istoričari umetnosti.

Rođen je pod imenom Mojše Segal u oblasti Ruske imperije, koja je danas deo Belorusije. U Sankt Peterburgu je pohađao umetničku školu. Njegov rodni grad Vitebsk je glavni izvor inspiracije, a rabin, petao i violinista su najčešći motivi. Pored ruske narodne umetnosti i pravoslavnih ikona, oslanjao se i na jevrejsku umetnost, kao i na rad savremenika poput Pikasa, kog je upoznao u Parizu, gde je promenio ime i postao Mark Šagal. Bela Rozenfeld, kćerka imućnog juvelira, bila je njegova muza i supruga. Šagalovu karijeru remetili su ratovi i dok se selio između Rusije, Francuske i SAD, uspeo je da izlaže gde god je boravio. Njegovo delo pripada najvećim svetskim muzejima. Osmislio je vitraže za značajna verska zdanja. Oslikao je tavanicu Pariske opere. Sa 80 godina, naslikao je dva gigantska murala za predvorje Metropoliten opere u Njujorku. Tvorac je kostima za balete, a njegove ilustracije za Gogoljeve „Mrtve duše” ubrajaju se u remek-dela moderne umetnosti.