Ruski emigranti i Beogradski univerzitet

Knjiga istoričara Dragomira Bondžića „Ruski emigranti profesori Beogradskog univerziteta” objavljena je nedavno u zajedničkom izdanju Arhipelaga i Instituta za savremenu istoriju iz Beograda u ediciji „Vreme i priča”.

Reč je o istoriografskoj studiji o ruskim emigrantima koji su posle Oktobarske revolucije postali profesori Beogradskog univerziteta. Napuštajući Rusiju i odlazeći u emigraciju zbog novih vlasti, posle Oktobarske revolucije i građanskog rata u Rusiji, ruski emigranti, među kojima se nalaze i mnogobrojni vrhunski intelektualci iz različitih oblasti, naseljavaju evropske zemlje, među njima i Kraljevinu Jugoslaviju. Neki od tih emigranata postaće neki od najpoznatijih profesora Beogradskog univerziteta, gde će predavati godinama i decenijama.

Prvi deo knjige je istoriografska studija o Beogradskom univerzitetu do 1918. godine, potom o dolasku ruskih emigranata i o njihovoj ulozi u razvoju Beogradskog univerziteta između dva svetska rata. Autor se bavi sudbinom ruskih emigranata profesora Beogradskog univerziteta u Drugom svetskom ratu, kao i u godinama i decenijama posle Drugog svetskog rata. Neki od njih će u novim političkim okolnostima biti prinuđeni da napuste Beogradski univerzitet ili čak da napuste tadašnju Jugoslaviju i odu dalje na Zapad.

Drugi deo knjige biografski su portreti ruskih emigranata profesora Beogradskog univerziteta (Filozofski fakultet, Pravni fakultet, Tehnički fakultet, Bogoslovski fakultet, Poljoprivredno-šumarski fakultet, Medicinski fakultet, Farmaceutski fakultet, kao i Filozofski fakultet u Skoplju i Pravni fakultet u Subotici koji su u to vreme bili u sastavu Beogradskog univerziteta).

– U knjizi je prikazan dolazak ruskih emigranata na Beogradski univerzitet i način angažovanja na pojedinim fakultetima i potom je detaljno i analitički predstavljena brojnost i struktura ruskih emigranata nastavnika i pomoćnog nastavnog osoblja na Beogradskom univerzitetu u celom periodu od dolaska prvih emigranata 1919. do penzionisanja i odlaska sa životne scene poslednjih predstavnika mlađih emigranata krajem 20. veka. U tri posebne celine detaljno je analiziran i predstavljen naučni, stručni i društveni, politički i kulturni život ruskih emigranata nastavnika Univerziteta u periodu Kraljevine Jugoslavije, zatim njihov život i rad i stradanje tokom Drugog svetskog rata, a na kraju život i rad u socijalističkom periodu, naučni doprinos i biološko osipanje tokom druge polovine 20. veka – kaže Dragomir Bondžić u predgovoru knjige.

Dragomir Bondžić (Kruševac, 1973) naučni je savetnik u Institutu za savremenu istoriju. Bavi se istorijom Jugoslavije i Srbije u 20. veku, a posebno razvojem nauke, prosvete i kulture, istorijom Beogradskog univerziteta, odnosom države i intelektualne elite, međunarodnim naučnim vezama u vreme hladnog rata, školovanjem studenata iz nesvrstanih zemalja u Jugoslaviji i nuklearnom politikom Jugoslavije.