Postojanost senzibiliteta

Povodom izložbe koja ima retrospektivni karakter očekuje se osmišljena i studiozna koncepcija koja bi vodila ka evaluaciji i istorizaciji određenog umetničkog opusa. Često sudbinska dešavanja u životu i radu umetnika upadljivo ometaju one uobičajene istoričarsko-kritičarske procese u pripremi ovako značajnih projekata kao što je retrospektiva. U slučaju slikara Vladimira Tomića (1948), može se reći, sudbinsko je bilo njegovo preseljenje za Ameriku devedesetih godina i požar koji je 2000. godine uništio atelje i radove iz prve decenije njegovog rada na Novom kontinentu. U kontekstu ovih okolnosti može se razumeti da su Tomićevi radovi rasuti između dva kontinenta, kao i da je ovo jedna od prilika (možda i slikarev šezdeseti rođendan) da se nekadašnjem sugrađaninu priredi izložba retrospektivnog karaktera u Pančevu.

Vladimir Tomić je studirao u klasi Stojana Ćelića, a očita srodnost umetničkog afiniteta sa profesorom, mada ne i upadljiv slikarski uticaj, izraženi su u kolorističkoj delikatnosti, mirnom i koncentrisanom pogledu, racionalnom konceptu dela; ovi jasni stvaralački znaci sačuvali su se kao bliži ili dalji eho u likovnoj strukturi Tomićevog rada do danas.

Jedan od aktera aktuelne scene srpske i jugoslovenske umetnosti sedamdesetih, učesnik značajnih izložbi i kritičarskih izbora, Tomić svojim doslednim i ubedljivim slikarskim konceptom na liniji nove figuracije preferira analitičke vrednosti slike i njenu slojevitost. U ovoj jasnoj slikarskoj interpretaciji, predmeti iz tematskog sloja slike gube prvobitnu funkciju i značenje, tačnije, oni samo nivelišu plan kompozicije i odnos njenog predmeta i fona. Blizak umetničkoj praksi kasne moderne, Tomićev model slike nadovezuje se na iskustva pop-arta što je blisko i u tematskoj jednostavnosti i izboru malih i svakodnevnih predmeta transponovanih u gro-plan (testera, olovke, metla, kišobran, keks, pertle). Po svojoj prefinjenoj pikturalnosti i krhkoj lepoti možemo ih nazvati pjerdelafrančeskovim mrtvim prirodama u kojima je sačuvana „unutrašnja poezija predmeta malih stvari”, kako je o njima pisao Đorđe Jović. Iz ugla retropogleda, i sa pristojne vremenske distance, može se reći da danas ovi uvećani predmeti na čistom fonu slike svojom poetskom snagom i sofisticiranim kompoziciono-kolorističkim redukcijama predstavljaju vrhove u Tomićevom opusu; značajno je i da se njegova dela nalaze u kolekcijama nacionalnih institucija.

Diskretna i introvertna ličnost, kao stvaralac zaokupljen je razradom sopstvenih preokupacija i otvaranjem novih problemskih krugova. Tako, polovinom osamdesetih u Tomićevim slikama očite su promene u strukturi i motivu, koji poprimaju osobine slike-rebusa. Svoj karakteristični pikturalni racionalizam, on usložnjava aplikacijama heroja iz masmedija ili dodavanjem različitih kulturnih slojeva sa namerom da izmesti i zbuni na prvi pogled, pomeri značenje i problematizuje određeni fenomen.

Mada su radovi nastali devedesetih u Americi propali, oni su na izložbi u Pančevu predstavljeni video dokumentima. Princip građenja slike-predmeta i potenciranje njene taktilnosti, slojevi peska i drugi materijali u, i na, slici, kao i smanjeni format samo su neke od karakteristika dela nastalih prvih desetak godina Tomićevog rada u Americi. Tako se može reći da je mimikrijska igra skrivanja i otkrivanja rebus značenja u slojevima slike, započeta u Pančevu, nastavljena u Americi kao vid anticipacije znakova vremena, na poseban način obeležen u Srbiji na kraju 20. veka. I o obimu ove produkcije teško je govoriti zbog realnih teškoća koje prate Tomićev umetnički put.

Teško je pretpostaviti šta sve utiče na promene poetskog znaka ili medija. Ipak, požar u Tomićevom ateljeu mogao je ukazati na drugi medij jer slikar od 2002. godine, u četvrtoj deceniji stvaralaštva, počinje intenzivno da se bavi digitalnom fotografijom i od tada realizuje svoje radove u formi digital printova.

Nažalost, jasan stvaralački znak u ranim slikama Vladimira Tomića, svakako najbolji deo njegovog opusa, u pančevačkoj Galeriji nije dovoljno istaknut; prostor je skučen, a one su ostale gotovo ugušene drugim radovima ovog autora.