Svet u rukama mladih

U centru predstave „Igra” rediteljke Milice Kralj, nastale prema mozaičkom tekstu Mile Mašović Nikolić, protagonistkinja je Malena, zgnušena nasilnim svetom u kome živimo, zbog čega iz dubine utrobe vrišti za promenama. Ljiljana Slović gradi njen lik kao prilično izolovan, usamljen, izopšten iz tog sveta; dete je rastavljenih roditelja, odraslo u haotičnim okolnostima koje su je istisle iz fokusa pažnje i brige. Milica Janketić maniristički igra njenu napadno brižnu Mamu, u različitim fazama života, a Vladan Milić nešto suzdržanijeg i ležernijeg Tatu. Oni predstavljaju ove likove uz postojanu (brehtovsku) distancu, neprestano isticanje igranja uloga, koje ovde suštinski više ima zabavni, nego društveno-politički karakter, a to se može reći i za predstavu u celini, uprkos poziciji Malene. Može se reći i to da je tekstualno polazište predstave njena najslabija karika, zbog preovlađujuće stereotipne postavke likova i njihovih odnosa, pune opštih mesta, i posledičnog odsustva emotivne identifikacije gledalaca sa njima. Tekst je zapravo samo povod za bujanje nedvosmisleno vredne, raskošne fešte glumačkih umeća.

Katarina Marković, Teodora Ristovski, Vučić Perović i Uroš Jovčić igraju brojne druge uloge, na jednostavno, svedeno dizajniranoj sceni zelenkastih tonova, umirujućeg, meditativnog dejstva, sa par stolica i stolova (scenografija Milica Bajić Đurov, kostim Anđela Bajagić). U vremenski skokovitoj naraciji, oni stilizovano, često vrlo afektirano, uz snažno komično dejstvo, predstavljaju fragmente različitih parova i generacija, čime se odražavaju i vrtoglave promene u našem okruženju, posledice sloboda delovanja na polju intimnih odnosa.

Igra Perovića i Jovičića je posebno uzbudljiva, komički su nesvakidašnje ubedljivi, sočni i bezgranično zavodljivi u intenzitetu verodostojnosti likova koje grade. Između ostalog, oni predstavljaju različite krajnosti, pa i nastranosti u našem društvu, od ekstra zadrtih, plitkoumnih tradicionalista, maminih sinova koji od žena traže supstituciju za majke, grubošću sakrivajući svoje slabosti, preko asocijalnih tehnofrikova koji najveći deo života provode sami, pred ekranom, do urnebesno pohotnih deda koji i kao onemoćali i nepokretni sanjaju o ženskim oblinama.

Tema odrastanja u nasilnom i izopačenom svetu je i predmet predstave „Ako pčele nestanu sa lica zemlje”, nastale prema motivima romana „Omladina bez boga” Edena fon Horvata, koji je napisala Tijana Grumić. Scenski tekst ima složenu strukturu, takođe je fragmentaran i vrlo nekonvencionalan u pristupu radnji i likovima, ali je i izazovan i raskošan u značenjima. Ima izražene poetske i filozofske vrednosti, u ispisivanju paralela između ljudskih i pčelinjih zajednica, poučnih u pogledu osvešćivanja važnosti solidarnosti, pomaganja bližnjima, što je osnova civilizacije.

Radnja se dešava u školi, u prostoru koji označava fiskulturnu salu, protagonista je Profesor u izvrsnom tumačenju Miloša Timotijevića koji je i narator i dramski lik, racionalni vodič dece u tamnoj šumi odrastanja u negostoljubivom svetu, ali i emotivno skrhan čovek, izudaran osećanjima krivice i odgovornosti, nakon zločina koji se desio na ekskurziji, ubistva jednog dečaka (scenografija Marija Mitrić, kostimografija Maja Mirković). Taj čin nasilja je u predstavi izuzetno podsticajno obrađen, višeznačno, uz delikatno uspostavljanje veze sa našim nedavnim društvenim tragedijama, masakru u školi „Vladislav Ribnikar” i padu nadstrešnice u Novom Sadu.

Precizna, hladna i stilizovana režija Anje Suše je na vizuelnom planu određena izražajnom, često repetativnom i mehaničkom koreografijom Damjana Kecojevića, koja između ostalog označava ljudsko pretvaranje u zombije, dok je na zvučnom nivou utvrđena uznemirujućim, košmarnim zvucima, ali i povremenim simbolički efektnim otuđenjem glasova od tela aktera (kompozitor i dizajn zvuka Ade Humonen). Grupu petnaestogodišnje dece predstavlja osobeni šestočlani hor, čiji članovi nastupaju individualno, ali i kolektivno, kada imaju naročitu scensku snagu, koja se može i simbolički razumeti (Nevena Kočović, Anja Jovanović, Mila Protić, Mladen Lero, Filip Stankovski, Pavle Veselinović).

Jelena Ilić i Nedim Nezirović spretno igraju različite likove odraslih građana, između ostalih i roditelja ove dece, naročito plastično, otuđeno, čak i groteskno uobličene. To se može tumačiti kao ogledalo njihove istinske isključenosti iz sveta koji su odavno zapustili zbog lenjosti duha, konformizma i drugih ličnih interesa, ostavljajući deci teret njegovog popravljanja.