Psihoterapija

Kada je u pitanju predstava o psihoterapiji prisutna u javnosti, možemo reći da se kreće od potcenjivanja do idealizacije. Dok jedni veruju da je psihoterapija vrsta uzaludnog psihološkog razglabanja, drugi vide svemogući metod koji će im pomoći da postanu idealne ličnosti. I jedni i drugi stavove prema psihoterapiji formiraju na osnovu toga kako je ona predstavljena u filmovima i televizijskim serijama.

Savremena psihoterapija pretpostavlja da u pozadini svakog ljudskog ponašanja postoji logika, čak i onda kada je ono iracionalno i neprihvatljivo. Reč je o iracionalnim logikama koje su suprotne od zdravog razuma ili racionalnosti. Tipično je da ljudi koji se žale na neko svoje iracionalno ponašanje, niti prepoznaju niti razumeju unutrašnju logiku iz koje ono izvire. Psihoterapeuti su jedna vrsta stručnjaka za prepoznavanje i otkrivanje unutrašnjih iracionalnih logika. A oni do svojih otkrića mogu doći samo u saradnji sa klijentom. Da bi klijent promenio ponašanje potrebno je da promeni logiku. Da bi se to desilo, on je mora uvideti, uverenja iz kojih je ona sastavljena, ali i spoznati da su ta uverenja iracionalna. To je ono što se u mnogim psihoterapijskim školama zove uvidom.

Iako uvid često nije sam po sebi dovoljan da dođe do promene, on je svakako veoma važan korak. Promena često počinje tako što klijent otkriva da nešto nije istina, iako još ne zna tačno šta jeste istinito. Tipično je da uvid u iracionalnost logike dovodi do jednog unutrašnjeg konflikta između dva dela ličnosti: onog dela koji i dalje zastupa iracionalnu logiku i novog dela koji o datoj stvari počinje da misli racionalno.

U psihoterapijskom procesu ovaj novi, racionalni deo sve više jača, dok konačno ne preuzme kontrolu nad celokupnom ličnošću klijenta.

Savremena psihoterapija je ugovorni odnos između klijenta od koga se traži da definiše problem koji ga muči i cilj koji želi da postigne, i psihoterapeuta koji otkriva logiku i primenjuje tehnike i intervencije koje klijentu mogu pomoći da ostvari ciljeve. Najvažniji je odnos između psihoterapeuta i klijenta u kome se psihoterapeut stavlja u službu ostvarenja onih ciljeva koje klijent želi da postigne. Delujući iz pozicije poštovanja i samopoštovanja, psihoterapeut stvara odnos u kome se klijent oseća sigurno tako da može govoriti o svojim najdubljim tajnama bez straha od prezira i odbacivanja.

Sva istraživanja pokazuju da je najbolje lečenje mentalnih poremećaja kada se uz lekove koristi i psihoterapija. Zato je psihoterapija veoma važna, a pravo na psihoterapiju je deo univerzalnog ljudskog prava na lečenje.