Nalazišta po celom gradu

Današnji Beograd počiva na ostacima nekada moćnog antičkog Singidunuma koji su sagradili Rimljani u prvom veku naše ere. On se sastojao iz logora, civilnog naselja i prostora za mrtve – groblja koja su se prostirala od današnjeg Trga Republike do Mokrog Luga.

– Danas gotovo da nema mesta u starom delu Beograda gde se kopa a da na površinu ne ispliva nešto iz rimskog perioda – objašnjava Nela Mićović, arheolog iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Prema njenim rečima, zonaužeg gradskog područja brojipet zaštićenih lokaliteta: usek na Banjici, praistorijska Karaburma, Beogradska tvrđava, rimski Taurunum – Zemun i antički Singidunum koji se prostire na pet opština i riznica je bezbroj malih nalazišta. Nažalost, brojni su sugrađani koji i ne sanjaju da svakodnevno prolaze pored nekog od njih. Na primer, malo ko zna da tri lučna zidića koja se nalaze na platou ispred Filozofskog fakulteta, na kojima studenti sede, zapravo predstavljaju prezentaciju ostataka rimskih termi koje su tu nađene prilikom pravljenja sale za ovu ustanovu.(/slika2)

– Tokom arheoloških iskopavanja 1968. godine, u severozapadnom delu Studentskog parka otkrivene su terme iz trećeg veka. Po završenim iskopavanjima obavljena je konzervacija ostataka koji suzbog nemogućnosti održavanja ponovo zatrpani. Ovakva mesta treba obeležavati, jer to pleni pažnju turista, a svakako je i za naše sugrađane poučno da upoznaju sopstvenu prošlost – kaže Mićovićeva.

Tajne o životu naroda koji su ovde boravili kriju se na 626 arheoloških lokaliteta i to: praistorijskih 155, antičkih 327, srednjovekovnih 81, iz poznog srednjeg veka 40, dok je 26 lokaliteta hronološki neodređeno, što ga čini jednim od najbogatijih evropskih gradova kada je reč o arheološkim nalazištima.

Kulturnim dobrom proglašeno je 20 lokaliteta, dok su arheološki biseri, Beogradska tvrđava i Belo Brdo u Vinči, inače centar neolitske (vinčanske) kulture, u kategoriji kulturnih dobara od izuzetnog značaja.

(/slika3)– Jedan od najvećih problema u arheologijijesu divlji tragači kojih nema u centralnoj, ali ih u široj gradskoj zoni svakako ima. Zakon biprema njima, kao i investitorima koji počinju da grade bez našeg odobrenja, morao da bude rigorozniji – kaže Mićovićeva.

Inače, nelegalna trgovina arheološkim vrednostima izuzetno je profitabilan biznis i, po nekim procenama, zauzima treće mesto posle nelegalne trgovine oružjem i narkoticima.

Najveći centri kod nas su Beograd i Subotica. Pronađeno kulturno blago iz ovih centara uglavnom se švercuje u Evropu.