​Šekspirov „Hamlet” na filmu

Svevremeno dramsko delo „Hamlet” Vilijema Šekspira odoleva vremenu. Doživelo je veliki broj ekranizacija, a Jugoslovenska kinoteka u Beogradu izabrala je među njima pet filmova i prikazaće ih u periodu od subote uveče do 29. aprila u sali „Makavejev”, svake večeri od 21 časova.

Intrigantna, tragična priča o danskom kraljeviću inspirisala je filmske autore pre više od sto godina, još u doba nemog i crno-belog filma. Tako će ovaj program u Kinoteci otvoriti nemačko ostvarenje iz 1920. godine „Hamlet / Hamlet drama osvete”. Režiju su zajedno potpisali Sven Gade i Hajnc Šal. Kuriozitet je da je naslovni lik igrala tadašnja velika zvezda Asta Nilsen, jer je u toj verziji zapravo reč o princezi koja se maskira u muškarca da bi osvetila svog oca.

Naredne večeri biće prikazan britanski crno-beli film „Hamlet” iz 1948. godine u adaptaciji i režiji čuvenog Lorensa Olivijea, koji je i igrao naslovnu ulogu, a njegova Ofelija bila je Džin Simons. To je bila prva britanska produkcija koja je osvojila Oskara za najbolji film. Oskara je dobio i Olivije za najbolju mušku ulogu, a nominovan je i za režiju, dok je Džin Simons nominovana za sporednu žensku ulogu. Prethodno je na festivalu u Veneciji  maestralni Olivije dobio gran pri, koji će od naredne, 1949. godine nositi naziv „Zlatni lav”. Džin Simons je u Veneciji pripala nagrada za najbolju glumicu, a Dezmondu Dikinsonu za snimateljski rad.

Treće repertoarske večeri sledi raskošna sovjetska produkcija iz 1964. godine. U pitanju je crno-beli film, u režiji Grigorija Kozinceva, koji je scenario radio na osnovu prevoda na ruski jezik iz pera pesnika i romanopisca, nobelovca Borisa Pasternaka. Glavnu ulogu igrao je Inokentij Smoktunovski. Neki kritičari i filmofili tvrde da je to najbolja filmska interpretacija Šekspirovog „Hamleta” do sada. Ukupnom utisku doprinosi muzika Dmitrija Šostakoviča.

Prvi „Hamlet” u koloru u ovom ciklusu je britansko-američka koprodukcija iz 1996. godine reditelja, scenariste i tumača glavnog lika Keneta Brane. Ofelija je bila Kejt Vinslet, kralj Klaudije i kraljica Gertruda: Derek Džekobi i Džuli Kristi, dok su manje uloge igrali Džudi Denč, Timoti Spal, Džon Gilgud, Žerar Depardje, Robin Vilijams, Džek Lemon, Čarlton Heston… 

U samoj završnici biće prikazan američki film iz 2000. godine reditelja i scenariste Majkla Almerejde, sa Itanom Houkom kao Hamletom. Šekspirov zaplet i jezik su sačuvani, međutim, radikalnom adaptacijom radnja iz zamka Elsinor iz srednjeg veka prebačena je u savremenu korporaciju u Njujorku.